İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Toros, Sahra Çölü ve zaman zaman Arap Yarımadası'ndan atmosfere karışan tozların, hava akımlarıyla binlerce kilometre taşınabildiğini söyledi.
Bu durumun doğal bir meteorolojik süreç olduğunu belirten Toros, özellikle ısınan çöl bölgelerinden yükselen tozların rüzgarlarla Türkiye ve Avrupa'ya kadar ulaşabildiğini kaydetti.
Yüksek basınç sistemleri ve kuvvetli rüzgar akımlarının etkisiyle taşınan çöl tozlarının atmosferde farklı seviyelerde bulunabildiğini aktaran Toros, "Bazı günlerde yer seviyesinde daha az hissedilir. Özellikle gün doğumu ve gün batımı saatlerinde gökyüzünde sarı, turuncu ve kızıl tonların hakim olması bu etkinin göstergesidir." dedi.
Toros, Türkiye'ye Sahra Çölü üzerinden çöl tozunun giriş yaptığını anlatarak, "İstanbul bugünden itibaren 3 gün boyunca çöl tozunun etkisi altına girecek. Cuma günü etkisini yitirmeye başlayacak ve Marmara Bölgesi'nden Türkiye'nin diğer şehirlerine gidecek. Bu süreçte çöl tozu araçların üzerinde ve yüzeylerde görülebilir." diye konuştu.
Toz taşınımıyla gelen mineraller bitkiler için doğal gübre...
İstanbul Aydın Üniversitesi Dr. Öğretim Üyesi ve meteoroloji mühendisi Güven Özdemir ise Sahra kaynaklı toz taşınımının cuma gününden sonra Marmara Bölgesi'nden uzaklaşarak Türkiye geneline yayılacağını söyledi.
Havadaki partikül yoğunluğunun artmasının özellikle solunum yolu hastalıkları açısından risk oluşturduğunu vurgulayan Özdemir, "Çöl tozunun etkili olduğu günlerde astım ve KOAH hastaları başta olmak üzere yaşlılar ve çocukların dikkatli olması gerekiyor. Çöl tozları migren, göz enfeksiyonları ve alerjik reaksiyonları tetikleyebilir. Bu dönemde mümkün olduğunca açık havada uzun süre kalınmaması gerekiyor." ifadelerini kullandı.
Özdemir, çöl tozlarının sadece olumsuz etkiler oluşturmadığını, aynı zamanda doğa için önemli faydalar sağladığını vurgulayarak, Sahra'dan taşınan tozların fosfor ve demir açısından zengin olduğunu, bu minerallerin özellikle bahar aylarında bitkiler için doğal gübre işlevi gördüğünü dile getirdi.
Havada toz formunda etkili olacak...
Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Meteoroloji Laboratuvarı'nda görevli meteoroloji mühendisi Adil Tek ise Sahra üzerinden Türkiye'ye ulaşan çöl tozunun özellikle İç Anadolu ve Ege Bölgesi'nin iç kesimleri ile Akdeniz Bölgesi'nde daha etkili olacağını kaydetti.
Yağış olmadığı için tozdan kaynaklanan ıslak çökelti beklenmediğini, daha çok havada toz formunda etkisini sürdüreceğini dile getiren Tek, çöl tozunun etkili olduğu günlerde açık havada uzun süre kalınmamasını, maske kullanılması ve güncel hava kalitesi verilerinin takip edilmesini önerdi.
Kaynak: AA