Kudüs
ABD yönetimi kapının yeniden açılması için baskılarını artırırken, Netanyahu söz konusu adıma karşı çıkan aşırı sağcı bakanların bu süreci engellediği yönündeki gerekçelerini öne sürmeye çalışıyor.
Her iki tarafı da razı etmeye çalışan Netanyahu, Refah Sınır Kapısı’nın açılmasına karar verdi, ancak bu adımı, İsrail ordusunun İsrailli esir Ran Gvili'nin cesedinin bulunmasına yönelik yürüttüğü çalışmalara bağladı.
Bu durum, Netanyahu’nun ofisinden gece geç saatlerde yayımlanan ve "Başkan Trump’ın 20 maddelik planının bir parçası olarak, tam bir İsrail denetim mekanizmasına tabi olmak kaydıyla Refah Sınır Kapısı’nın yalnızca yayalar için kısmen yeniden açılmasının kabul edildiği" yönündeki belirsiz açıklamayı daha anlamlı kılıyor.
Ancak açıklamada operasyonel bir şart da yer aldı. Burada "İsrail ordusu halihazırda Gvili'nin kalıntılarına ulaşmak amacıyla toplanan istihbarat verilerini değerlendirmek üzere odaklanmış bir operasyon yürütüyor. Bu operasyonun sona ermesinin ardından ABD ile varılan anlaşma uyarınca Refah Sınır Kapısı açılacaktır." ifadeleri kullanıldı.
Hamas’ın askeri kanadı İzzeddin el-Kassam Tugayları, dün İsrailli esirin naaşına ilişkin yaptığı açıklamada, söz konusu esirin yeriyle ilgili detayları arabulucularla paylaştıklarını duyurmuştu.
İsrail ordusunun da bu bilgilere dayanarak Şucaiyye Mezarlığı’nda arama yaptığı belirtilmişti.
İsrail Ordu Radyosu askeri muhabiri Doron Kadosh, bu durumu "Netanyahu’nun eleştirileri hafifletmek amacıyla sınır kapısının açılmasını söz konusu operasyonla ilişkilendirdiği" şeklinde yorumladı.
Kadosh, "Sınır kapısı Gvili’nin dönmesiyle değil operasyonun sona ermesiyle açılacak. Yani sonuç ne olursa olsun kapı zaten açılacak." değerlendirmesinde bulundu.
İsrail’in "Walla" haber sitesi ise süreci "zaman kazanma girişimi" olarak niteledi.
İlgili haberde Gvili’nin yeriyle ilgili bilgilerin yaklaşık bir aydır İsrail’in elinde bulunduğu ancak açıklamanın Refah Sınır Kapısı’na yönelik baskıların arttığı tam da bu dönemde yapılmasının tesadüf olmadığı vurgulandı.
Sınır kapısının çalışma mekanizması nasıl olacak?
İsrail Ordu Radyosu’nun aktardığına göre, Refah Sınır Kapısı’nın açılmasının ardından uygulanacak mekanizma ise şu şekilde olacak:
Gazze’den Mısır’a çıkışlarda İsrail doğrudan fiziki arama yapmayacak. Kimlik kontrolü ve denetimler, Avrupa Birliği (AB) misyonu gözetiminde, Filistin yönetimi adına çalışan ve İsrail güvenlik kurumlarının onayladığı Gazzeli sivil personel tarafından gerçekleştirilecek. İsrail ise denetimi uzaktan yürütecek.
Mısır’dan Gazze’ye girişlerde ise güvenlik denetimi iki aşamalı olacak. İlk aşamada kontroller AB misyonu tarafından yapılacak. Ardından şahıslar, İsrail kontrolündeki bölgede oluşturulan özel bir koridora alınarak burada İsrail güvenlik birimlerince doğrudan aranacak.
Kapının işlem kapasitesine ilişkin ise başlangıçta günde sadece birkaç yüz kişinin geçişine izin verilmesi öngörülüyor.
Aşırı sağcı bakanların itirazı sürüyor
İsrail hükümetindeki aşırı sağcı bakanlar, Refah Sınır Kapısı’nın açılmasına şiddetle karşı çıkıyor.
Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, kabine toplantısında kapının açılmasının "büyük bir hata" olacağını ve "yanlış bir mesaj" vereceğini savundu.
ABD’li üst düzey yetkililere göre Washington, İsrail’in iç politikasında dile getirilen bu "şartlı ve muğlak" açıklamalara rağmen Refah Sınır Kapısı’nın bu hafta sonuna kadar açılmasını geri dönülemez bir adım olarak değerlendiriyor.
İsrail, Mayıs 2024’te kontrolü ele geçirdiği Refah Sınır Kapısı’nı o tarihten bu yana kapalı tutarken, kapıdaki tesislerin büyük bölümünün İsrail saldırıları nedeniyle kullanılamaz durumda olduğu belirtiliyor.