Türkiye'deki görev süresinin sonuna gelen Matis, daha önce Macaristan Büyükelçiliği olarak kullanılan binada iki ülke ilişkilerini ve bu ülkedeki hayatını ve deneyimlerini anlattı.
Matis, eskiden Macaristan Büyükelçiliği olarak kullanılan binaya değinerek, şu an kafe zinciri olarak işletilen yapının, 1997'ye kadar ülkesinin büyükelçiliğine ev sahipliği yaptığını ve çok tarihi olduğunu söyledi.
Kızılay'a çok yakın olan binanın, Türkiye-Macaristan ilişkilerinin gelişmesiyle küçük kaldığına dikkati çeken Matis, o döneme ait fotoğrafların binanın girişinde yer aldığını belirtti.
Matis, büyükelçilik olarak kullanılırken binanın alt katında resepsiyon bölümünün olduğunu, birinci katında diplomatlara ait odaların bulunduğunu ve büyükelçinin odasının binadaki en küçük oda olduğunu anlattı.
Büyükelçi olarak atanmadan önce de Türkiye'de görev aldığını, 13,5 senedir burada olduğunu söyleyen Matis, "Benim ailem aslında burada bir aile oldu. İki oğlumdan biri Ankara doğumlu olduğundan dolayı tabii ki bundan sonra Türkiye Cumhuriyeti’nin başkenti, bizim hayatımızın bir parçası olacak." dedi.
Büyükelçi Matis, "7,5 sene içinde Ankara'nın Çankaya ve Ayrancı bölgelerindeki insanlarla, kültürle iç içe olmaya çalıştık. Bizim de her sabah simit almaya gittiğimiz yer belli, alışveriş yaptığımız yer belli, bundan dolayı gerçek bir Ankaralı olmaya çalıştık." ifadelerini kullandı.
Hem Ankara'yı iyi bildiğini hem de Türkiye'yi dolu dolu gezme şansına sahip olduğunu söyleyen Matis, şunları kaydetti:
"Belki bir Türk'ten daha fazla gezmiş olabilirim, bilemiyorum ama 81 ilden 7'sine gidemedim. Türkiye'nin 74 ilini gezdim. Bu illere sadece iş amaçlı değil şahsi arabamla, ailemle son 7 sene içinde gittim. Kars'tan Datça'ya kadar gittik. Güneydoğu'da 1-2 tane eksiğimiz var ama Edirne'den Mardin'e kadar gittiğimizi söyleyebilirim. Karadeniz olsun, Akdeniz olsun, her yere gittik."
Matis, Türkiye'nin doğal güzelliklerini ve UNESCO Kültürel Miras Listesi'nde bulunan her yere gitmeye çalıştığını dile getirerek, "Gerçekten harika bir ülkeniz var, bu yabancı diplomatlar için çok ciddi bir fırsat." dedi.
Görev süresi boyunca beğendiği ve aklında yer eden kentleri anlatan Büyükelçi Matis, Macarlara en yakın kentin Tekirdağ olduğunu, kültür ve tarihi açıdan da gönlünün İstanbul'dan yana olduğunu söyledi.
Matis, Ankara'nın ikinci değil birinci evi ve özel olduğunu belirterek, "Doğa açısından hangi şehrin daha güzel olduğunu söylemek zor. Yanıt vermekte zorlanıyorum. Bizim favorimiz Antalya ve etrafıdır." diye konuştu.
Mardin'in çok kültürlülüğünü ve yemek kültürünü harika olarak nitelendiren Matis, "Yemek açısından bakarsak Gaziantep'ten başka bir şey söylemek zor. Orada eti, et ile yiyorlar. Sonunda da tatlı geliyor. Nereye gidiyorsak aile olarak, oranın yemek kültürünü yaşamaya çalışıyoruz. Mumbar olsun, pöç olsun, yabancıların denemek istemediği şeyler olsun. Kokoreçi herkes bilir..." dedi.
Matis, Anadolu'daki kültürün ne kadar zengin olduğunu gösteren detayların bulunduğunu belirterek, favori tatlısının önce "künefe", şimdi ise "katmer" olduğunu anlattı.
Çorbalardan mercimek, yemek olarak da iskenderin favorisi olduğunu belirten Matis, "Sosyal medyadaki ilk tweetim iskenderdi." ifadesini kullandı.
Matis, görev süresi boyunca unutamayacağı anlara ilişkin, "İlk etapta 15 Temmuz 2016'nın hayatımda unutamayacağım bir gece ve sabah olacağını düşündüm, maslahatgüzar olarak çalıştığım o dönemde. Ta ki 2023 Şubat'a kadar böyle düşündüm ancak tabii ki depremler sırasında hiç hayatta unutamayacağım bir şey yaşadık. Birçok şey gördüm, Türklerin ne kadar güçlü bir halk ve güçlü insanlar olduğunu hemen orada öğrendim." dedi.
Depremin ardından Macar arama kurtarma ekiplerinin seferber olduğunu anlatan Matis, büyükelçilik ekibiyle Hatay'a gittiğini söyledi.
Matis, kültür ataşesi olduğu dönemde Gençlerbirliği maçına gittiğini, oradaki ortamı çok sevdiğini ve 2010-2011'de kombine paso bileti aldığını ve hala masasında durduğunu anlattı.
Büyükelçi olarak atandığı ancak güven mektubunu sunmadığı dönemde, soğuk bir şubat akşamında pasosuyla maça girmek istediğini, teknik bir hata oluştuğunu ve sırada beklerken insanlarla sohbet ettiğini belirten Matis, şunları dile getirdi:
"'Abi sen yabancı mısın?' Yabancıyım. 'Niye Gençlerbirliği maçına geliyorsun?' Ben de dedim ki 9 senedir desteklediğim bir takım. 'Ne iş yapıyorsun burada?' 'Macaristan Büyükelçisi'yim.' dedim. Herkes şapkalı. Karlı o akşam bana biraz garip baktılar. 'Ne işin var maraton girişinde? VIP girişinden gir.' dediler' Ben de VIP değilim, futbol maçına gitmek istiyorsam maraton tribününe girmek istiyorum ama o akşam giremedim maça. Güzel bir restoranda televizyonda maçı 300 metre uzaklıkta seyrettim."
Daha sonra birçok Gençlerbirliği maçına gittiğini ifade eden Matis, "Çocuklarımın en çok sevdiği tişörtleri Gençlerbirliği formaları." dedi.
Matis, uzun yıllar burada yaşadığı için yanında götüreceği birçok şeyin olduğunu belirterek, "Türkiye’de bırakacağımız şeyi söyleyeyim, o da gönlümüzün bir parçası." dedi.
Eşinin edebiyat öğretmeni olmasından ve Türk tarihine ilgi duymasından dolayı çok sayıda kitap götüreceğini anlatan Matis, ayrıca Türkiye'nin farklı bölgelerinden el işi birçok eşyayı ülkesine götüreceğini söyledi.
Büyükelçi Matis, ülkesinin Türkiye ile ilişkilerinde yaşanan gelişmelere değinerek, "Benim görevimin başladığı 2019'dan ve bugün 2026’ya kadar Türk-Macar ilişkileri, gerçekten çok ciddi bir ivme kazandı. 'Ben doğru zamanda doğru yerdeydim.' diyebilirim. Bunun için çok şanslıydım ve çok mutluyum." dedi.
Kovid-19'un ticari ilişkileri yavaşlattığına dikkati çeken Matis, salgının ardından tüm ilişkiler yeniden kurulduğu için beklendiğinden daha hızlı ilerleme kaydedildiğini vurguladı.
Matis, "Bugüne kadar 5,5 milyara kadar geldik. Bu, çok ciddi bir yükseliş, 2,5 katından bile daha fazla seviyeye geldi. Karşılıklı yatırımlar çok önemli." diye konuştu.
18 Aralık 2023'te Macaristan ile Türkiye arasındaki diplomatik ilişkilerin 100. yıl dönümünde stratejik seviyede olan ilişkinin "geliştirilmiş stratejik seviyeye" yükseltildiğini anlatan Matis, "Türkiye'nin sadece birkaç ülkeyle bu tür ilişkisi var. Macaristan'ın hiç yok. Bu kategoride hiç yok." dedi.
Matis, 2024'ün "Türk-Macar ortak kültür yılı" ilan edildiğini, Macar kültürünün Türkiye'de, Türk kültürünün Macaristan'da tanıtılması için çok sayıda etkinlikler düzenlendiğini anlattı.
Bunun iki ülkenin turizmine, ticaretine ve eğitim alandaki işbirliğine katkı sağladığını söyleyen Matis, 2025'in de "Türk-Macar İnovasyon Yılı" olarak belirlendiğini ve başarılı şekilde tamamlandığını ifade etti.
Matis, Türkiye'nin NATO'da kurucu üye olduğunu ve 1999'da ülkesinin bu ittifaka katıldığını belirterek, AGİT'te de harika işbirliği içinde olunduğunu vurguladı.
Büyükelçi, "Macaristan, Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne girme yolunu tamamen destekliyor ve bunun için teknik detaylarla ilgili çok iyi gelişmelerimiz var." diye konuştu.
Ülkesinin Türk Devletleri Teşkilatında (TDT) gözlemci üye olduğunu anımsatan Matis, "Zaten gözlemci üyeyiz ancak aynı masanın etrafında üyelerle beraber oturuyoruz. Bu, bizim için çok büyük bir onur çünkü bu önemli." ifadelerini kullandı.
Matis, Türkiye'nin güvenlik politikaları açısından bölgede hayati öneme sahip olduğunun altını çizerek, "Hem Macaristan hem Türkiye, kendi bölgelerinde önemli bir role sahip." dedi.
Bölgede barışın ne kadar önemli olduğunu vurgulayan iki ülkenin Türkiye ve Macaristan olduğuna işaret eden Matis, "NATO'nun ikinci en büyük en kuvvetli ülkesi Türkiye olduğundan dolayı NATO Zirvesi'nin Türkiye'de yapılması, sembolik bir mesaj değil. NATO'nun gerçekten yeni bir periyoda, zamana girmesinin önemli bir simgesidir." ifadelerini kullandı.
Matis, belirsizlik olan bir dönemde tansiyonun azaltılmasında Türkiye'nin çok önemli rol oynamaya devam ettiğini sözlerine ekledi.
Kaynak: AA
dikGAZETE.com