Emtia piyasasında geçen hafta fiyatlamalar; ABD istihdam verilerinin iş gücü piyasasında dayanıklılığa işaret etmesi, ABD ile İran arasında savaşı sona erdirecek anlaşmaya yönelik beklentiler, Hürmüz Boğazı üzerinden enerji sevkiyatlarına ilişkin risk priminin azalması, dolar endeksindeki zayıflama ve ürün bazlı arz-talep gelişmeleriyle şekillendi.
Orta Doğu'da kalıcı barışın sağlanabileceğine yönelik iyimserlik, enerji fiyatlarında savaş priminin azalmasına neden olurken, petrol fiyatlarındaki geri çekilme küresel enflasyon baskılarının hafifleyebileceği beklentilerini güçlendirdi.
Analistler, Orta Doğu'da kalıcı bir barış ihtimalinin yalnızca petrol fiyatlarında değil, navlun, gübre ve diğer emtia maliyetlerinde de risk primlerini azaltabileceğini belirtti.
Bu gelişmelerin yanı sıra ABD'de açıklanan makroekonomik veriler de yatırımcılar tarafından yakından takip edildi.
ABD'de tarım dışı istihdam nisanda 115 bin kişi artarken, işsizlik oranı yüzde 4,3 seviyesinde sabit kaldı. Ortalama saatlik kazançlar aylık bazda yüzde 0,2, yıllık bazda ise yüzde 3,6 yükseldi.
Veriler, iş gücü piyasasının direncini koruduğuna işaret ederken, ücret artışlarındaki sınırlı seyir enflasyon baskılarının kontrol altında kalabileceğine yönelik değerlendirmeleri destekledi.
Analistler, ABD istihdam verilerinin ekonomide sert yavaşlama endişelerini sınırladığını, buna karşın ücret artışlarının ılımlı kalmasının ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz indirimi beklentilerini tamamen ortadan kaldırmadığını ifade etti.
Değerli metaller, tamamlanan haftada ABD-İran savaşının sona erebileceğine yönelik beklentilerle petrol kaynaklı enflasyon endişelerinin hafiflemesi ve dolar endeksinin zayıflamasının etkisiyle paladyum hariç pozitif seyir izledi.
Analistler, geçen hafta değerli metallerde ABD-İran anlaşmasına yönelik iyimserliğin öne çıktığını, bu beklentinin enerji kaynaklı enflasyon ve yüksek faiz endişelerini azalttığını kaydetti.
Gümüşün ons fiyatı, hem değerli metal özelliği hem de sanayi üretiminde kullanılan bir metal olması nedeniyle dolar endeksindeki geri çekilme ve risk iştahındaki toparlanmadan diğer değerli metallere kıyasla daha güçlü destek buldu.
Bu gelişmelerle birlikte değerli metallerde ons bazında fiyatlar gümüşte yüzde 6,5, platinde yüzde 3,6 ve altında yüzde 2,2 artarken, paladyumda yüzde 2,3 geriledi.
Baz metaller, tamamlanan haftada Orta Doğu'da gerilimin azalabileceğine yönelik beklentilerle risk iştahının toparlanması ve dolar endeksindeki zayıflamaya karşın ürün bazlı arz-talep gelişmelerinin etkisiyle karışık seyretti.
Bakır fiyatları, kısa vadeli jeopolitik rahatlama ve uzun vadeli talep görünümünün etkisiyle geçen hafta baz metaller içinde en güçlü yükselişi kaydetti. Bakır, yapay zeka, veri merkezleri, elektrikli araçlar, yenilenebilir enerji yatırımları ve şebeke altyapısı gibi alanlardan kaynaklanan yapısal talep beklentileriyle desteklenmeye devam etti.
Alüminyum, çinko ve kurşundaki artışlarda da risk iştahındaki toparlanma ve sanayi metallerine yönelik alımlar etkili oldu.
Buna karşın nikel, arz fazlası endişeleri nedeniyle negatif ayrıştı. Endonezya kaynaklı yüksek üretim ve küresel arz görünümündeki rahatlama, nikel fiyatları üzerinde baskı oluşturmaya devam etti.
Baz metallerde tezgah üstü piyasalarda geçen hafta libre bazında fiyatlar bakırda yüzde 5,4, çinkoda yüzde 2,6, alüminyumda yüzde 1,9 ve kurşunda yüzde 1,1 artarken, nikelde yüzde 2,4 geriledi.
Brent petrol, tamamlanan haftada değer kaybederken, düşüşte ABD ile İran arasında anlaşmaya varılabileceğine ve Hürmüz Boğazı üzerinden petrol sevkiyatının normale dönebileceğine yönelik beklentiler etkili oldu. Savaş ve arz kesintisi riskinin azalması, petrol fiyatlarında oluşan jeopolitik risk priminin geri alınmasına yol açtı.
Analistler, petrol fiyatlarının ABD-İran görüşmelerine ilişkin haber akışıyla dalgalandığını, diplomatik ilerleme ihtimalinin fiyatlar üzerindeki baskıyı artırdığını ifade etti.
Haftalık bazda Brent petrolün varil fiyatı yüzde 8,1 gerilerken, doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı yüzde 0,3 arttı.
Tarım emtialarında tamamlanan haftada arz ve talep dengesindeki değişimlerden kaynaklanan ürün bazlı ayrışmalar öne çıktı.
Pirinç fiyatları, vadeli piyasalardaki pozisyonlanma, arz beklentileri ve küresel tahıl piyasalarında yaşanan tedarik belirsizlikleriyle desteklendi.
Buğday ve mısır fiyatlarındaki düşüşte ise ABD'de ekim ilerleyişinin beklentilerden iyi gitmesi ve yatırımcıların haftalık bazda tarım kontratlarında pozisyon azaltması etkili oldu.
ABD Tarım Bakanlığı verilerine göre, mısır ve soya ekimleri beş yıllık ortalamaların üzerinde seyrediyor. Bu durum arz tarafına ilişkin endişeleri kısmen sınırlayarak buğday ve mısır fiyatları üzerinde baskı oluşturdu.
Bu gelişmelerle birlikte Chicago Ticaret Borsası'nda kile başına fiyatlar pirinçte yüzde 8,7 ve soya fasulyesinde yüzde 0,3 artarken, buğdayda yüzde 2,8 ve mısırda yüzde 1,9 geriledi.
Kakao fiyatları, tamamlanan haftada temel arz-talep dengesinden çok, fonların kısa pozisyon kapatmaları sonucu oluşan alımların etkisiyle sert yükseldi. Bu gelişmenin yanı sıra Batı Afrika'da yeni sezon üretimine ilişkin endişeler de fiyatlamaları destekledi.
Kahve fiyatları ise Brezilya'nın 2026-2027 sezonu kahve mahsulünün elverişli hava koşulları ve üretici bakım faaliyetlerinin etkisiyle önceki sezona göre yüzde 11,5 artmasının beklendiğine yönelik haber akışıyla geriledi. Dünyanın en büyük kahve üreticisi olan Brezilya'da rekolte beklentilerinin güçlenmesi, fiyatlar üzerinde baskı oluşturdu.
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerine göre, küresel gıda fiyat endeksi nisanda aylık bazda yüzde 1,6 artarak 130,7 puana çıktı ve yükselişini üçüncü aya taşıdı. Bitkisel yağ fiyatlarındaki artış gıda fiyatlarındaki yükselişte belirleyici olurken, tahıl fiyatlarındaki artış daha sınırlı kaldı.
ABD'de Intercontinental Exchange'te libre bazında fiyatlar pamukta yüzde 0,6 artarken, kahvede yüzde 4,3 ve şekerde yüzde 1,7 düşüş görülürken, kakaonun ton başına fiyatı da haftayı yüzde 17,9 artışla tamamladı.
Kaynak: AA
dikGAZETE.com