Nükleer Silahların Yasaklanması Takibi ve Uluslararası Nükleer Silahları Kaldırma Girişimi (ICAN) tarafından yayımlanan "Önceden Tasarlanmış: 2025'te Nükleer Silah Harcamaları" başlıklı raporda, geçen yıl 9 nükleer silaha sahip ülkenin bu alanda yaptığı harcamalara dair bilgileri paylaştı.
Raporda, "2025'te 9 nükleer silaha sahip ülke, nükleer cephanelikleri için 118,8 milyar dolar ya da saniyede 3 bin 768 dolar harcadı. Bu, şimdiye kadar kaydedilen en yüksek miktar." denildi.
Çin, Fransa, Hindistan, İsrail, Kuzey Kore, Pakistan, Rusya, İngiltere ve ABD gibi nükleer silah sahibi ülkelerin bu alandaki toplam harcamalarının bir önceki yıla göre 16,8 milyar dolar arttığına işaret edilen raporda, bunun bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 19 artışa tekabül ettiği belirtildi.
Raporda, "Yıl boyunca özel sektör, nükleer silah sözleşmelerinden en az 38 milyar dolar kazandı. ABD, 69,2 milyar dolar ile diğer tüm nükleer silahlı devletlerin toplamından daha fazla harcama yaptı. Washington, 12,4 milyar dolar ile yıllık en büyük artışı kaydetti. Çin, 13,5 milyar dolar ile ikinci en büyük harcama yapan ülke oldu. İngiltere, 9,5 milyar dolarlık harcamasına karşılık 12,6 milyar dolar ile Rusya'yı geride bırakarak üçüncü en büyük harcama yapan ülke oldu." denildi.
Geçen yıl Fransa'nın nükleer silahlar için 7,7 milyar dolar, Hindistan'ın 2,8 milyar dolar, Pakistan'ın 1,5 milyar dolar, İsrail'in 1,2 milyar dolar ve Kuzey Kore'nin ise 656 milyon dolar harcadığı da raporda yer aldı.
Nükleer silaha sahip 9 ülkenin son 5 yılda nükleer cephanelikleri için toplam 471 milyar dolar harcadığına dikkat çekilen raporda, nükleer silahlı devletlerin bir yandan cephaneliklerini modernize edip genişletmeyi sürdürürken, diğer yandan nükleer silah harcamalarının önümüzdeki yıllarda da artacağını öngören projeksiyonlar hazırladığına işaret edildi.
Raporda, "Fransa, İngiltere ve ABD'den gelen rakamlar, üç ülkenin de önümüzdeki yüzyıla kadar silah sistemlerini geliştirmeye ve sürdürmeye kararlı olması nedeniyle gelecek yıllarda milyarlarca dolar daha harcanacağını gösteriyor. Nükleer silah sahibi ülkelerin nükleer savaşın asla kazanılamayacağı ve asla yapılmaması gerektiği konusunda hemfikir olduğu göz önüne alındığında bu rakamlar, israf ediliyor ve acil insani ihtiyaçlardan kaynakları saptırıyor." ifadeleri kullanıldı.
Bir dakikalık nükleer silah harcamasının 3 bin 478 kişiye temiz su ve sanitasyon sağlayabileceğinin altı çizilen raporda, bu harcamanın bir günlük tutarının 2 milyon insanı gıda güvensizliğinden kurtarabileceğine vurgu yapıldı.
Raporda, "Nükleer silaha bir haftada harcanan rakam, 12 milyardan fazla insanı kızamık, kabakulak ve kızamıkçıktan koruyabilir. Bir yıllık harcama, 6 milyondan fazla eve güneş enerjisi sağlayabilir." denildi.
Son birkaç yıldır BM, insani yardım ve kalkınmaya yönelik fonların kesildiğine işaret edilen raporda, "Yalnızca ABD'nin 2025 yılında nükleer silahlara harcadığı para, BM'nin yıllık bütçesinin tamamını 19 kez karşılayabilirdi." ifadeleri kullanıldı.
Raporda, nükleer harcamaların, mevcut tehlikeli jeopolitik ortamı da körüklediği ve nükleer gerilimleri artırdığı kaydedildi.
Raporda görüşlerine yer verilen ICAN Programlar Direktörü ve raporun ortak yazarı Susi Snyder, yaşam maliyetinin hızla arttığı, birçok insanın yiyecek bulamaz ve yakıt tedarik edemez hale geldiği bir dönemde 9 ülkenin "sahte bir güvenlik vaadine" milyarlarca dolar harcamasına tepki gösterdi.
Snyder, "Nükleer silahlar felakete yol açmadan kullanılamaz. Nükleer caydırıcılığın yanlış mantığı, hayatta kalmamızı düşmanlarımıza emanet etmemizi gerektirir." değerlendirmesinde bulundu.
ICAN Politika Başkanı ve raporun ortak yazarı Alicia Sanders-Zakre ise "Nükleer silahlı 9 ülke, nükleer güçlerini önümüzdeki 10 yıllar boyunca korumayı ve modernize etmeyi planlıyor. Böylece bu ülkeler, milyarlarca doları gerçek insan güvenliği ihtiyaçlarından uzaklaştırıyor." ifadelerini kullandı.
Kaynak: AA