Dışişleri Bakanlığı, Filipinler'in başkenti Manila'da gerçekleştirilen 59. Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) Zirvesi Dışişleri Bakanları Toplantısı'nda, Türkiye ile ASEAN arasında Diyalog Ortaklığı kurulması yönünde alınan kararı memnuniyetle karşıladığını bildirdi.
Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, bu kararın alınmasında gösterdikleri iradeden dolayı ASEAN Dönem Başkanı Filipinler'e, ASEAN Sekretaryası'na ve üye ülkelere teşekkür edildi.
Açıklamada, söz konusu adımın ilişkiler açısından önemli bir dönüm noktası olduğu belirtilerek, "Filipinler'in başkenti Manila'da düzenlenen 59. ASEAN Dışişleri Bakanları Toplantısı'nda Türkiye ile ASEAN arasında Diyalog Ortaklığı kurulması yönünde alınan kararı memnuniyetle karşılıyoruz." ifadeleri kullanıldı.
ASEAN ile stratejik işbirliğinin karşılıklı fayda ve ortak refah temelinde daha da geliştirileceği vurgulanan açıklamada, "Yeniden Asya Girişimimiz'in stratejik vizyonu doğrultusunda, Asya-Pasifik bölgesiyle kurumsal işbirliğimizi derinleştirmeye kararlılıkla devam edeceğiz." ifadelerine yer verildi.
Türkiye, Filipinler'in başkenti Manila'da 18-23 Temmuz'da düzenlenen 59. ASEAN Dışişleri Bakanları Toplantısı kapsamında bugün alınan kararla ASEAN'ın Diyalog Ortağı olarak kabul edildi.
Türkiye, Diyalog Ortağı statüsü için 2024'te ASEAN'a resmi başvuruda bulunmuştu.
Ekim 2025'te Dönem Başkanı Malezya'nın ev sahipliğinde Kuala Lumpur'da düzenlenen 47. ASEAN Zirvesi'nde Türkiye'ye Diyalog Ortağı statüsü verilmesi üye ülkeler tarafından ilkesel olarak kabul edilmiş, statünün resmileştirilmesi ise yeni diyalog ortaklıklarına ilişkin moratoryuma dair ASEAN kararının sonuçlandırılmasına bağlanmıştı.
Türkiye'nin statüsünün, Sektörel Diyalog Ortaklığı'ndan Diyalog Ortaklığı'na yükselişi, ASEAN coğrafyasıyla projelere dayalı ilişki modelinin, kurumsal işbirliği ve istişare mekanizmaları çerçevesinde derinleştirilmesini, bölgesel siyasi ve güvenlik platformlarına daha etkin şekilde dahil olunmasını ve Türkiye'nin Asya coğrafyasına yönelik stratejik hareket kabiliyetinin güçlendirilmesini sağlayacak.
Türkiye, ASEAN'la kurumsal ilişkilerinin temelini 2010'da Güneydoğu Asya Dostluk ve İşbirliği Anlaşması'na taraf olarak atmış, 2017'de ise "Sektörel Diyalog Ortağı" statüsü kazanmıştı.
Güneydoğu Asya'yla ilişkilerde ticaret ve yatırımlar başlıca unsurlar olmaya devam ederken, Türkiye aynı zamanda yapılandırılmış siyasi diyalog, kalkınma işbirliği, akademik ve kültürel etkileşim de dahil olmak üzere ASEAN ve üye devletleriyle olan bağlarını çok yönlü olarak geliştirmeyi hedefliyor.
Yaklaşık 690 milyon nüfusu ve 3,95 trilyon ABD Doları büyüklüğündeki ekonomisiyle küresel ölçekte stratejik öneme sahip olan ASEAN ile Türkiye arasındaki ticaret hacmi 2010'da 6,5 milyar dolar iken 2025'te 16,12 milyar dolara ulaşmış, bu çerçevede Malezya, Vietnam, Endonezya, Tayland ve Singapur, Türkiye'nin başlıca ticaret ortakları olmuştu.
Türkiye-ASEAN işbirliği, tarım, kadınların ekonomik bağımsızlığının güçlendirilmesi, afet yönetimi, insani maksatlı mayın faaliyetleri, denizcilik, sürdürülebilir kalkınma, yenidoğan sağlığı ile bilim ve teknoloji gibi alanlarda da yürütülen somut projeler aracılığıyla gelişmeye devam ediyor.
- ASEAN Diyalog Ortaklığı statüsü
ASEAN Diyalog Ortaklığı, ASEAN'ın üye olmayan ülkeler ve uluslararası örgütlerle kurduğu en kapsamlı kurumsallaşmış dış ortaklık statüsü olurken, bu statü karar alma süreçlerinde üyelik veya oy hakkı tanımıyor. Buna karşın ortakların zirveler ve üst düzey istişare toplantılarına düzenli iştirak edilmesini sağlıyor.
Söz konusu statü ayrıca, Doğu Asya Zirvesi ve ASEAN Bölgesel Forumu gibi genişletilmiş bölgesel ASEAN toplantılarına daha kapsamlı ve kalıcı katılma imkanı tanıyor.
Bugünkü kararla birlikte Türkiye; Avrupa Birliği, ABD, Kanada, Rusya, Çin, Japonya, Güney Kore, Hindistan, Avustralya, Yeni Zelanda ve İngiltere'nin de yer aldığı ASEAN Diyalog Ortakları arasına katılacak.
ASEAN, Güneydoğu Asya ülkeleri arasındaki diyalog mekanizmalarını kurumsal hale getirerek ekonomik, sosyal ve kültürel gelişmeyi güçlendirme ve bölgesel barış ve istikrarı teşvik etme amacıyla 1967'de kuruldu.
ASEAN'ın kurucu üyeleri Filipinler, Malezya, Tayland, Endonezya ve Singapur olup, Brunei (1984), Vietnam (1995), Laos (1997), Myanmar (1997), Kamboçya (1999) ve son olarak da Doğu Timor'un (2025) katılımıyla üye sayısı 11'e ulaştı.
ASEAN nezdinde en üst düzey kararlar, yılda iki kez toplanan ASEAN zirvelerinde alınıyor.
Türkiye, "Yeniden Asya Girişimi" kapsamında ASEAN'ı kilit bir ortak olarak görüyor ve ASEAN'la ilişkilerine uzun vadeli ve stratejik bir bakış açısıyla yaklaşıyor.
Kaynak: AA