Washington DC
ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) Direktörü William Burns, 7 Ekim'den sonra Ortadoğu'da yaşanan sürecin bir dönüm noktası olduğunu vurgulayarak, "Son 40 yılımın büyük kısmını Ortadoğu'da ya da bu bölge üzerine harcadım ve Ortadoğu'yu daha karmaşık ve bu kadar patlamaya hazır nadiren gördüm." yorumunu yaptı.
CIA Direktörü Burns, Amerikan dış politika dergisi Foreign Affairs için kaleme aldığı "Ajanlık ve Devlet Yönetimi: Rekabet Çağı İçin CIA'in Dönüşümü" başlıklı makalede uluslararası ilişkileri ilgilendiren pek çok temel başlıkta görüşlerini paylaştı.
Sürecin ciddi zorluklar içerdiğini vurgulayan Burns, Gazze'de İsrail saldırılarının yoğunluğunu azaltmak, Filistinli sivillerin insani ihtiyaçlarını karşılamak, rehinelerin serbest kalmasını sağlamak, çatışmanın bölgeye yayılmasını önlemek ve Gazze'de uygulanabilir bir formül bulabilmek gibi oldukça zor problemlerle karşı karşıya olduklarını belirtti.
7 Ekim'de Hamas saldırılarıyla başlayan ve İsrail'in Gazze'de halen devam eden katliamlarıyla gerilimin sadece bölgeyi değil tüm küresel sistemi ilgilendirdiğini kaydeden Burns, sürecin hassasiyetini, "Son 40 yılımın büyük kısmını Ortadoğu'da ya da bu bölge üzerine harcadım ve Ortadoğu'yu daha karmaşık ve bu kadar patlamaya hazır nadiren gördüm." ifade etti.
Burns, bölgesel düzlemde İran-İsrail denklemine ilişkin, "İsrail'in ve bölgenin güvenliği için anahtar, İran'la baş edebilmektir. İran rejimi mevcut krizde güçlenmiştir ve son bölgesel uzantısına kadar savaşmaya hazır gözükmektedir." değerlendirmesini yaptı.
"Ukrayna'dan desteği çekmek kendi kalemize gol atmak olur"
ABD'nin ve Batı'nın Ukrayna'ya verdiği desteğin hayati olduğunu vurgulayan Burns, ABD Kongresinde takılan Ukrayna'ya destek paketine ilişkin, "Şu kritik aşamada ABD için geri adım atmak ve Ukrayna'ya desteği kesmek tarihi anlamda kendi kalemize gol atmak olur." değerlendirmesini yaptı.
Rusya'nın Ukrayna'daki savaşı birkaç düzlemde kaybettiğini savunan Burns, Rus ordusunun ağır kayıplar verdiğini ve ekonomisinin tahribata uğradığını kaydetti.
ABD'nin şu an karşı karşıya olduğu durumu Soğuk Savaş'ın bittiği döneme ya da 11 Eylül sonrası döneme benzeten CIA Direktörü, ABD'nin artık Çin ve Rusya karşısında "rakipsiz üstünlüğe" sahip olmadığını belirtti.
"Çin uzun vadede daha büyük tehdit"
"En yakın meydan okuma Rusya'dan geliyor olabilir, ancak Çin uzun vadede daha büyük bir tehdittir." ifadesini kullanan CIA Direktörü, teşkilatın son yıllarda ciddi şekilde buna göre yeniden organize olduğunu ve sadece Çin üzerine odaklanan bir birim kurduklarını aktardı.
Burns, Ukrayna'daki savaşı en yakından Pekin'in izlediğini belirterek, "Çin, uluslararası düzeni yeniden şekillendirme niyeti ve bunu yapmak için ekonomik, diplomatik, askeri ve teknolojik gücü ile ABD'nin yegane rakibi olarak durmaktadır." değerlendirmesini yaptı.
Çin'in yükselişinin tek başına sorun olmadığını, asıl sorunun Pekin'in "tehdit edici" eylemleri olduğunu savunan Burns, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in sadece ülkesinin dönüştürücü gücüne odaklanmayıp uluslararası sistemi "yeniden yazma" niyetiyle daha büyük adımlar attığını belirtti.
Kaynak: AA
dikGAZETE.com