Ankara
BHRN'den, Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi'nin 77. yıl dönümünde konuyla ilgili açıklama yapıldı.
Açıklamada, "BM İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi'nin, herkesin güvenlik, onur ve hukuk önünde eşit korunma hakkına sahip olduğunu teyit etmesinin üzerinden 77 yıl geçti. Ancak Myanmar'da bu ilkeler, on yıllardır ordu tarafından cezasız biçimde yürütülen zulüm, mülksüzleştirme ve şiddet yoluyla sistematik olarak ihlal ediliyor." ifadesi kullanıldı.
Myanmar ordusunun, Arakanlı Müslümanlar (Rohingya) başta olmak üzere ülkedeki Müslümanları ve diğer azınlıkları, zorla yerinden etme, vatandaşlık ve hukuki statünün reddi, kitlesel katliamlar ve yerleşim yerleri ile ibadethanelerin tahrip edilmesi gibi ihlallere maruz bıraktığı belirtilen açıklamada, 2021'deki darbeden bu yana bölgedeki cunta şiddetinin arttığı vurgulandı.
Açıklamada, saldırıların çok sayıda kişiyi yerinden ettiği aktarılırken, keyfi gözaltı, haraç, işkence ve gözaltında ölümlerin hukuki denetim olmaksızın devam ettiği ve sivillerin gıda, barınma ve sağlık hizmetlerinden mahrum bırakıldığı ifade edildi.
Darbe sonrası şiddetin uluslararası kamuoyunda yer bulmasına karşın Müslümanlara yönelik artan baskıların "büyük ölçüde gözden kaçtığı" kaydedilen açıklamada, ayrımcı yasa ve politikaların yüz binlerce kişiyi ağır koşullarda yaşamaya mahkum ettiğine dikkat çekildi.
Hükümetlere, Myanmar ordusunun silaha, havacılık yakıtına ve mali kaynaklara erişiminin yaptırımlarla engellenmesi çağrısında bulunulan açıklamada, aralıkta ve Ocak 2026'da yapılması planlanan seçimlerin "tanınmaması" gerektiği dile getirildi.
Açıklamada, BM Güvenlik Konseyinin (BMGK) söz konusu durumu Uluslararası Ceza Mahkemesine taşıması talep edilerek, Güneydoğu Asya Uluslar Birliğinin (ASEAN), Myanmar'ı tüm toplantılardan men etmesi ve yaptırımların uygulanmasına destek vermesi istendi.
Hindistan, Tayland, Endonezya ve Bangladeş başta olmak üzere komşu ülkelerin mülteci krizine yönelik kapsamlı bölgesel cevap geliştirmesi gerektiği ifade edilen açıklamada, Myanmar'dan kaçanlara koruma, insani ve hukuki destek sağlanması ve ülke içinde yerinden edilenlere acil sınır ötesi yardımın önünün açılması çağrısında bulunuldu.
Myanmar ordusu, 2020'deki genel seçimlerde hile yapıldığı iddialarının ortaya atılması ve ülkede siyasi gerilim yaşanmasının ardından 1 Şubat 2021'de yönetime el koymuştu.
Arakanlı Müslümanlara etnik temizlik...
Myanmar'ın Arakan eyaletinde 2012'de Budistler ile Müslümanlar arasında çatışmalar çıkmış, olaylarda çoğu Müslüman binlerce kişi katledilmiş, yüzlerce ev ve iş yeri ateşe verilmişti.
Arakan'daki sınır karakollarına 25 Ağustos 2017'de düzenlenen eş zamanlı saldırıları gerekçe gösteren Myanmar ordusu ve Budist milliyetçiler, kitlesel şiddet eylemleri başlatmıştı. BM'ye göre, Ağustos 2017'den sonra Arakan'daki baskı ve zulümden kaçıp Bangladeş'e sığınanların sayısı 900 bini geçti.
Uluslararası insan hakları kuruluşları, yayımladıkları uydu görüntüleriyle yüzlerce köyün yok edildiğini kanıtlamıştı.
BM ve uluslararası insan hakları örgütleri, Arakanlı Müslümanlara yönelik şiddeti "etnik temizlik" ya da "soykırım" olarak adlandırıyor.