Ankara
Orta Doğu ile Rusya-Ukrayna hattındaki çatışmaların daha geniş bir coğrafyaya yayılabileceğine yönelik endişeler, 2025 boyunca petrol piyasalarını destekleyen başlıca unsur olarak öne çıktı.
Buna karşın, ABD Başkanı Donald Trump'ın tarifeler üzerinden tırmandırdığı ticari gerilimlerin küresel büyümeyi baskılayabileceğine dair kaygılar, Orta Doğu'da gerilimin görece azalması ve Rusya-Ukrayna hattında ateşkes ihtimaline yönelik diplomatik çabalar, piyasalarda risk priminin sınırlı kalmasına yol açtı.
???? Bu dönemde Suudi Arabistan, Rusya, Irak, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Kazakistan, Cezayir ve Umman'dan oluşan OPEC+ grubunun nisandan itibaren üretim kesintilerini kademeli olarak gevşetme yönündeki adımı da arz görünümünü rahatlattı. Tüm bu gelişmeler, petrol fiyatlarının yıl boyunca 80 doların altında seyretmesinde etkili oldu.
Yıl içinde fiyatlardaki kırılma noktaları
Bu çerçevede Brent petrol, yıl içindeki en yüksek seviyesini 15 Eylül'de 81,61 dolar olarak gördü ancak bu seviyenin ardından kalıcı bir yükseliş sağlayamadı. Brent petrolün varil fiyatı 5 Mart'ta 69,32 dolardan kapanarak Eylül 2024'ten bu yana ilk kez 70 doların altına indi.
Düşüş eğilimi nisanda hız kazanırken Brent petrol, 7 Nisan'da 65 doların altına düşerek günü 64,29 dolardan tamamladı. Bu seviye, Nisan 2021'den bu yana kaydedilen en düşük kapanış olarak kayıtlara geçti.
Fiyatlar 28 Ekim'de yüzde 2 düşüşle 63,83 dolara gerilerken, Brent petrol bu tarihten sonra 65 dolar seviyesinin üzerine çıkmakta zorlandı. Yılın en düşük seviyeleri ise aralık ayında görüldü. Brent petrol, 16 Aralık'ta yüzde 2,5 değer kaybederek 58,68 dolardan kapandı ve Şubat 2021'den bu yana ilk kez 60 doların altına indi.
Böylece 2025'in ilk gününde 75,77 dolar seviyesinde bulunan Brent petrol, 22 Aralık haftasını 60,40 dolardan tamamladı. Yılın başına göre yüzde 20,3 düşen fiyatların, 2026'nın ilk yarısında 55 dolar seviyesini test edebileceği öngörülüyor.
OPEC+ arz politikaları fiyatları baskıladı
Bağımsız petrol piyasası analisti Gaurav Sharma, jeopolitik gerginliklerin küresel arz endişelerini artırmasına rağmen petrol fiyatlarının yıl boyunca sınırlı tepki vermesinde, OPEC dışı üretimin yüksek seyretmesiyle piyasada yeterli arz bulunmasının belirleyici olduğunu söyledi.
Sharma, OPEC+ grubunun yıla belirli bir fiyat seviyesini korumaktan ziyade pazar payını savunma hedefiyle başladığını, ancak yıl sonuna doğru talep endişeleri ve OPEC dışı ülkelerdeki üretim artışının grubun daha temkinli bir arz yönetimine yönelmesine neden olduğunu ifade etti.
OPEC+ grubunun petrol fiyatlarındaki gerilemede önemli rol oynadığını vurgulayan Sharma, Brent petrolün yıl sonunda 60 dolar eşiğini korumakta zorlanmasının temel nedeninin arz-talep dengesizliği olduğunu dile getirdi.
Küresel talep artışının, OPEC+ grubunun üretim kesintilerini kademeli olarak gevşetme adımından önce dahi OPEC dışı üretim artışıyla karşılanabilecek düzeyde olduğuna dikkati çeken Sharma, sözlerini şöyle sürdürdü:
"OPEC+'nın üretimi artırması, potansiyel arz fazlasını daha da büyüten bir unsur oldu. ABD, Brezilya, Guyana, Kanada ve Norveç gibi ülkelerde artan OPEC dışı üretim ile OPEC+ üretiminin birleşmesi sonucunda 2026'nın ilk ve ikinci çeyreklerinde özellikle rafineriler açısından daha kolay işlenebilir, hafif ve düşük kükürtlü ham petrol türlerinde arz fazlası oluşmasını bekliyorum. Manşet arz fazlası her iki çeyrekte de günlük 500 bin varile kadar çıkabilir."
Brent petrol 2026'nın ilk yarısında 55 dolar seviyesini test edebilir
Sharma, OPEC+ grubunun 2026'daki üretim politikasının, yılın ilk çeyreğinde piyasanın nasıl şekilleneceğine bağlı olacağını vurgulayarak, "Piyasa koşulları belirgin şekilde kötüleşmedikçe ve Brent'te 50 dolar tabanı tehdit altına girmedikçe, grubun kesintilere geri dönmek yerine mevcut üretim seviyelerini koruması bekleniyor." dedi.
Gelecek yıl küresel petrol talebi artışının günlük 1 milyon ile 1,3 milyon varil aralığında gerçekleşeceğini öngören Sharma, piyasaya eklenen arzın tamamının talep tarafından dengelenemeyeceğini ve özellikle 2026'nın ilk yarısında arz fazlası riskinin öne çıkacağını söyledi.
Brent petrolün 2026'nın ilk yarısında 60 doların altında seyredeceğine dikkati çeken Sharma, şunları kaydetti:
"Ukrayna'da barış sağlanması halinde fiyatlar 2026'nın ilk yarısında 55 doların da altına sarkabilir. Yılın ikinci yarısında ise küresel ekonomide daha geniş çaplı bir yavaşlama yaşanmadığı sürece 60 dolara doğru bir toparlanma görülebilir. Gelecek yıl petrol piyasası açısından en kritik risk kesinlikle arz fazlası. Özellikle Asya pazarlarında rafineri açısından daha kolay işlenebilir hafif ve düşük kükürtlü ham petrol türlerinde ciddi bir arz bolluğu riski bulunuyor."
Kaynak: AA
dikGAZETE.com