İnsanlık tarihinin "en büyük vahşeti" kabul edilen kölelik, tarih boyunca çeşitli medeniyetler tarafından uygulandı.
16. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar süren transatlantik köle ticareti, "boyutları ve süresi bakımından eşi benzeri görülmemiş bir trajedi" olarak kabul ediliyor.
Bu süreçte yaklaşık 13 milyon Afrikalı, zorla yurtlarından koparılarak okyanus ötesine taşındı. Bu kişilerden yalnızca 10,7 milyonu Atlantik'in diğer yakasında karaya çıkmayı başarırken, diğerleri "Yeni Dünya Amerika"ya giden yolculuktan sağ kurtulmayı başaramadı.
"Tarihteki en kötü insan hakları ihlali" olarak değerlendirilen ve kadın, erkek ve çocuk milyonlarca kişinin kurbanı olduğu transatlantik köle ticareti, aynı zamanda ten rengine dayalı ırkçı ideolojilerin de temelini oluşturdu.
2026'nın teması: "Adalet Eylemde"
BM, bu yılın temasını "Adalet Eylemde: Tarihle Yüzleşmek, Onuru İlerletmek, Geleceği Güçlendirmek" olarak belirledi.
Köleliğin modern dünyadaki kalıcı etkilerine odaklanan tema çerçevesinde, transatlantik köle ticaretinin sadece geçmişte kalan bir sorun olmadığı, bugünün ekonomik ve sosyal eşitsizliklerinin de temelini oluşturduğu belirtiliyor.
BM, bu tarihsel sürecin yarattığı derin ekonomik uçurumların ve sistematik adaletsizliklerin giderilmesi için küresel diyalog çağrısında bulunuyor.
Bu kapsamda, Afrika kökenlilerin haklarının korunması ve geçmişin yaralarının sarılması için uluslararası toplumun ortak sorumluluk üstlenmesi gerektiği hatırlatılıyor.
Ayrıca, genç nesillerin köleliğin tarihsel gerçeklerini öğrenmesinin, günümüzdeki sistematik ırkçılık ve yabancı düşmanlığıyla mücadelede önemli bir araç olduğuna dikkati çekilirken, "eğitim yoluyla anma"nın önemi vurgulanıyor.
"Köleliğin mirasıyla yüzleşilmeli"
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, "Uluslararası Kölelik ve Transatlantik Köle Ticareti Kurbanlarını Anma Günü" dolayısıyla yayımladığı açıklamada, köleliğin mirasının bugün de toplumda ırkçılık ve eşitsizlikleri beslemeyi sürdürdüğünü belirtti.
Milyonlarca Afrikalının yerlerinden edilerek köleleştirildiğini hatırlatan Guterres, bu sistemin izlerinin ekonomik yapılar ve toplumsal ön yargılar üzerinden varlığını sürdürdüğünü ifade etti.
Guterres, söz konusu tarihsel mirasla yüzleşilmesi gerektiğini vurguladı.
Irkçılığın her alanda giderilmesi gerektiğine işaret eden Guterres, hükümetlere köleliğin sonuçlarının ortadan kaldırılması için daha güçlü ve somut adımlar atmaları çağrısı yaptı.
Modern kölelik
Köleliğin izleri bugün yalnızca tarih kitaplarında değil, modern dünyanın sosyal dokusunda da varlığını sürdürüyor.
Siyasi istikrarsızlık ve yoksulluk nedeniyle şekil değiştirerek "modern kölelik" adı altında hala etkisini sürdüren bu sistem, gelişmiş ülkelerde ise kendisini "kurumsal ayrımcılık" olarak gösteriyor.
Pew Araştırma Merkezinin 2025 verilerine göre, ABD'li siyahilerin yaklaşık dörtte üçü, siyahilerin "çok fazla" ayrımcılığa maruz kaldığını belirtti.
Bugün bile hayatın her alanına etki eden ayrımcılık yalnızca siyahileri değil, beyaz olmayan tüm toplulukları kapsıyor.
Uzmanlar, durumun eğitimden istihdama kadar uzanan "ırksal uçurumun" sadece bireysel bir sorun değil, yüzyıllardır süregelen bir sistemin sonucu olduğuna işaret ediyor.
Kaynak: AA
dikGAZETE.com