Bilim ve teknolojide bölgesel farklılıkların giderilmesi için proje temelli çalışmalar yürütülecek

AA muhabirinin TÜBİTAK'tan edindiği bilgiye göre, 2007 yılından bu yana BİTO tarafından yürütülen bilim ve toplum destek programları kapsamında, okul öncesi dönemindeki çocuklardan lisans öğrencilerine, öğretmenlere ve toplumun diğer farklı kesimlerine kadar geniş yelpazedeki hedef kitleye yönelik bilimsel etkinlikler gerçekleştirmeyi amaçlayan projeler destekleniyor. Bu kapsamda, proje temelli çalışmaların bölgesel ve mekansal farklılıkları azaltacak şekilde ülke genelinde daha dengeli bir dağılım göstermesini sağlamak amacıyla "4009-Köy Okullarına Yönelik Destek Programı" tasarlandı.

Söz konusu program hedefleri doğrultusunda, bilim, teknoloji ve eğitime yönelik proje temelli çalışmalar, köy okullarında öğrenim gören öğrenciler ve köy halkı ile buluşturulacak. Ayrıca il ve ilçe merkezlerinde olduğu gibi daha küçük yerleşim birimlerinde de bilim ve teknoloji konusunda farkındalık artırılacak, bilim okuryazarlığı güçlendirilecek ve etkileşimli uygulamalar yoluyla bilimsel olgular anlaşılır biçimde kazandırılacak.

Programın hedef kitlesi, il, ilçe veya belde merkezinde yer almayan, bu yerleşim birimlerine 5 kilometre ve üzeri, büyükşehirler için ise 10 kilometre ve üzeri mesafedeki Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda (ilkokullar ve ortaokullar) öğrenim gören öğrenciler, öğretmenler ve ilgili okulların bulunduğu yerleşim yerlerinde yaşayan tüm vatandaşlar olarak belirlendi.

Program kapsamında bilginin toplum ile buluşturulmasını ve yaygınlaştırılmasını, mümkün olduğunca görselleştirilerek etkileşimli uygulamalarla anlaşılır bir biçimde kazandırılmasını ve katılımcıların bilimsel olguları fark etmelerini sağlayan etkinlikler desteklenecek. Bu kapsamda, açık ve kapalı uçlu deneyden tasarım odaklı düşünmeye, spordan sanata, mobil uygulamalardan bilim tiyatrolarına kadar çok sayıda alanda projeler kabul edilecek.

Kırsalda var olan pratik, geleneksel ve kültürel bilgi birikiminin bilimsel ve eğitsel çalışmalarla bir araya getirilmesini hedefleyen programın destek üst limiti 150 bin lira olarak belirlendi.

Projede görev alan kişilerin (proje ekibi ve katılımcıların) iaşe ücreti üst sınırı bir kişi için KDV dahil en fazla gün başına 900 lira ve öğün başına 500 lira, konaklama bedeli ise belgelenmesi karşılığında günlük 1800 lira olacak.

Proje etkinlikleri, 1-3 gün sürecek şekilde planlanacak, en fazla 4 gece konaklama desteği sağlanacak.

Proje yürütücüsüne, proje konusuyla ilgili olmak üzere yurt içi ve dışı toplantılarda tebliğ gibi sunmak amacıyla BİTO Destek Programları Müdürlüğünden onay alınması halinde proje başına yalnızca bir kişiye en fazla 2 bin 100 lira ödenek verilebilecek. Bu ödenek, kişinin konaklama, bilimsel toplantılara katılım, iaşe ve ulaşım giderlerini kapsayacak.

Programda, köy okulu başvuruları "ev sahibi kurum başvurusu" olarak kabul edilecek, "yürütücü kurum/kuruluş" ve "ev sahibi kurum" olmak üzere iki ayrı başvuru alınacak ve değerlendirme sürecinin ardından eşleştirme yapılacak.

Çağrı kapsamında doğa bilimleri, mühendislik, sağlık ve teknoloji içerikli uygulamalı bilimler, sosyal ve beşeri bilimler ve tarımsal bilimler alanında proje önerileri kabul edilecek.

Proje süresi en fazla 8 ay olacak. Proje önerisi, hedef kitlenin yaş grupları ve eğitim seviyeleri dikkate alınarak en az 5, en fazla 10 farklı etkinlikten oluşacak şekilde planlanacak, bunun üzerindeki etkinlikler için ilave destek verilmeyecek.

Kırsalda yer alan pratik ve geleneksel bilgilerle ilgili bilimsel olguların güncel yaşam pratiklerine yansıtılması amaçlanan programa başvurular 9 Mart 2026 saat 17.30'a kadar tamamlanabilecek.

Öte yandan 2025-2026 Yılı TÜBİTAK Bilim Söyleşileri Programı eşleştirme sonuçları da açıklandı.

Alanında uzman bilim insanlarını ilkokul, ortaokul ve lise düzeyindeki öğrencilerin yanı sıra bilime ilgi duyan tüm vatandaşlarla bir araya getirmeyi amaçlayan program kapsamında düzenlenen söyleşilerle, toplum ile bilim dünyası arasındaki etkileşimin güçlendirilmesi, bilimsel bilgiye erişimin kolaylaştırılması ve bilim okuryazarlığının artırılması hedefleniyor.

2019 yılından bu yana yürütülen program kapsamında bugüne kadar 9 bin 72 söyleşi gerçekleştirildi, yaklaşık 1 milyon 342 bin öğrenciye ulaşıldı. 2025-2026 yılı başvuru döneminde yapılan değerlendirmeler sonucunda 3 bin 225 okul/kurum ile 1397 konuşmacı eşleştirildi.

Kaynak: AA