Hacettepe Üniversitesi Nöroşirürji Eğitim, Araştırma ve İnovasyon Merkezi'nde (HÜNERİM) geliştirilen sistemle hastanın radyolojik görüntülerinden, beyin dokusu, damarları, sinirleri ve hastalıklı bölgesi üç boyutlu olarak modelleniyor.
Cerrahlar bu model üzerinden ameliyat edilecek bölgenin çevresindeki kritik yapılarla ilişkisini görebiliyor, cerrahi giriş yolunu ve operasyon sırasında izlenecek yöntemi hastaya özel planlayabiliyor.
"Kişiselleştirilmiş Cerrahi Anatomi Görselleştirme Platformu (Persanavi)" adı verilen ve Hacettepe Teknokent işbirliği ile geliştirilen teknoloji, yapay zeka ve bilgisayar teknolojilerinin de desteğiyle daha önce günler süren üç boyutlu modelleme işleminin dakikalar içerisinde gerçekleştirilmesini sağlıyor.
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Mustafa Berker, "HÜNERİM ile hastaya özgü tedavi planlamaları ve yenilikçi yöntemlerle daha ileri düzeyde tedavi yöntemleri geliştirilmektedir. Bu, sadece hastaların ileri düzeyde tedavi almalarını sağlamakla kalmıyor, beyin cerrahisi alanında daha iyi doktorların yetişmesine de katkı sağlıyor. Temel amacımız en iyi eğitimi sağlamak ve bu şekilde en iyi sağlık hizmetini sunmak." şeklinde konuştu.
Merkezde yürütülen çalışmaların yalnızca hastaların ileri düzey tedavi almasına değil, beyin ve sinir cerrahisi eğitimine de katkı sağladığını dile getiren Berker, temel amaçlarının en iyi eğitimin verilmesi ve bunun sonucunda hastalara en iyi sağlık hizmetinin sunulması olduğunu ifade etti.
HÜ Tıp Fakültesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Şahin Hanalioğlu da tomografi ve MR'ın cerrahi planlamanın vazgeçilmezleri arasında bulunduğunu ancak 2 boyutlu kesitsel görüntüler sunduğunu ifade etti.
Hanalioğlu, bu görüntülerdeki anatomik yapıların üç boyutlu rekonstrüksiyon ve bilgisayarlı görü teknolojileriyle gerçekçi modellere dönüştürüldüğünü anlattı.
Geçmişte farklı alanlardan araştırmacıların katılımını gerektiren ve günler süren bu işlemi yapay zeka ve bilgisayar teknolojilerinin desteğiyle dakikalara indirdiklerini aktaran Hanalioğlu, "3 boyutlu modeller hastaların gerçek anatomisini birebir gözlerimizin önüne seriyor. Bu anlamda da dünyada ilk 10 merkez ve bu kapasiteye sahip ekip arasındayız." dedi.
Teknolojinin özellikle kompleks vakaların cerrahi planlamasında sağladığı avantajlara değinen Hanalioğlu, "Hastanın gerçek 3 boyutlu anatomisini zihinde canlandırmak çok kritik. Bu teknolojiyle cerrah, ameliyat sırasında karşısına çıkacak cerrahi senaryoyu doğrudan gözlemleme fırsatı buluyor. Bir sonraki gün yapacağı ameliyatın adeta provasını bir önceki gün dijital ortamda yapabiliyor. Ameliyat sırasında da bu 3 boyutlu modellerden yararlanabiliyor." diye konuştu.
Hanalioğlu, kompleks tümörler ve damar hastalıklarının ameliyatlarında teknolojiden yararlanılabildiğini belirterek, cerrahi giriş yolunun yanı sıra açılacak kemik pencerenin yeri ve boyutunun hastaya özel seçilmesinin de tümörün çevresindeki korunması gereken beyin dokusu, sinirler ve damarlarla ilişkisinin de ameliyat öncesinde değerlendirilebildiğini söyledi.
Teknolojiyi bugüne kadar 200'ü aşkın hastada kullandıklarını belirten Hanalioğlu, hastaların hemen hemen tamamında patolojilerin doğru şekilde tespit edilip modellendiğini ve başarılı cerrahi sonuçlar elde edildiğini bildirdi.
Hanalioğlu, kafa tabanında, iki gözün ve koku sinirlerinin arasında yaklaşık 5 santimetrelik tümör bulunan hastanın ameliyatını dijital ikiz üzerinde planladıklarını anlattı.
Tümörün büyüklüğüne rağmen ameliyatı kaş içerisinden küçük bir kesiyle gerçekleştirdiklerini belirten Hanalioğlu, "Yapacağınız kemik kesiyi, farklı alternatifleri dijital model üzerinde deneyebiliyorsunuz. Bütün farklı senaryoları dijital ikizler üzerinde önceden deneyebiliyorsunuz. Biz de bu şekilde ameliyata hazırlandık ve çok küçük bir açıklıktan bu tümörü tamamen çıkarabildik." dedi.
Hanalioğlu, hastanın ameliyatın ardından kısa sürede taburcu edildiğini ve sağlıklı şekilde hayatına devam ettiğini anlattı.
Hacettepe Üniversitesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Ahmet İlkay Işıkay da beyin sapında giderek büyüyen damar yumağı bulunan 56 yaşındaki hastasının ameliyatını üç boyutlu dijital model üzerinden planladıklarını söyledi.
Beyin sapının hayati öneme sahip bir bölge olduğunu vurgulayan Işıkay, damar yumağına hangi yönden ulaşacaklarının belirlenmesinde modellemenin önemli katkı sağladığını ifade etti.
Rahatsızlığı nedeniyle yürümesi büyük ölçüde bozulan hastasının 2 kişinin desteğiyle hareket edebildiğini, göz kapaklarını açamadığını, gözlerini hareket ettiremediğini ve konuşmasının bozulduğunu aktaran Işıkay, yaklaşık 5 saat süren ameliyatla beyin sapındaki damar yumağını çıkardıklarını belirtti.
Işıkay, hastanın hızla iyileştiğini, sağlığına büyük ölçüde kavuştuğunu, artık kendi başına yürüyebildiğini, göz kapaklarını açabildiğini ve konuşmasının düzeldiğini dile getirdi.
Hacettepe Üniversitesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Mehmet Erhan Türkoğlu ise beynin arka çukurunda yerleşen ve beyin zarlarından kaynaklanan büyük bir tümör bulunan hastanın ameliyatını üç boyutlu model üzerinde planladıklarını anlattı.
Türkoğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Tümörün toplardamar sistemi içerisindeki yayılımının ne kadar olduğunu ve buradan tümörü çıkardığımız zaman yüksek volümlü bir kanamaya neden olup olmayacağını ameliyat öncesi planlama sayesinde değerlendirmemiz mümkün oldu. Dolayısıyla hastaya ait daha detaylı bilgiler edinip olabilecek komplikasyonlara karşı birtakım tedbirler alabildik. Ameliyat yaklaşık 8 saat sürdü. Ameliyat öncesi planladığımız hemen her detayı ameliyat içerisinde de görme şansımız oldu. Ameliyatın sonucunda tümörün tamamını alabildik. Hastamızı da sağlıklı bir şekilde evine gönderebildik"
3 boyutlu modelleme kullanılarak ameliyatları planlanan hastalar da tedavi sürecinin ardından sağlık durumlarının hızla iyileştiğini anlattı.
Beyin ameliyatı olan 58 yaşındaki Ece Pirim, yaklaşık 5-6 yıldır devam eden baş ağrılarının zamanla şiddetlendiğini, son dönemde kusma ve dayanılmaz ağrı şikayetlerinin de eklendiğini ifade etti.
İstanbul'da rahatsızlanmasının ardından hastaneye kaldırıldığını belirten Pirim, yapılan tetkiklerde beyninde yaklaşık 7 santimetrelik tümör tespit edildiğini ve tedavisi için Ankara'ya geldiğini söyledi.
Ameliyatının üzerinden 15 gün geçtiğini ve bu sürede hiç ağrı kesici kullanmadığını aktaran Pirim, "Ameliyat sonrası yeniden dünyaya gelmiş gibi oldum. Kendi işimi yapabiliyorum, konuşabiliyorum, hareket edebiliyorum. Yeni hayat hediyesi oldu bana." dedi.
Ağrı'nın Doğubayazıt ilçesinde yaşayan 52 yaşındaki Mehmet Çanayaz da yaklaşık 10 aydır koku alamadığını, zaman zaman huzursuzluk yaşadığını ve davranışlarında değişiklik fark ettiğini söyledi.
Yapılan tetkiklerde beyninde yaklaşık 5 santimetrelik tümör tespit edildiğini anlatan Çanayaz, daha önce Hanalioğlu tarafından ameliyat edilen yakınının tavsiyesi üzerine Hacettepe Üniversitesine başvurduğunu belirtti.
Yaklaşık 13-14 gün önce ameliyat olduğunu ve operasyonun ardından kısa sürede ayağa kalktığını ifade eden Çanayaz, "Şimdi yeniden koku alabiliyorum. Kendimi çok iyi hissediyorum. Yarın inşallah uçakla Doğubayazıt'a gidiyorum. Çocuklarıma, torunlarıma kavuşuyorum." diye konuştu.
Kaynak: AA
dikGAZETE.com