SAHA 2026 Uluslararası Savunma, Havacılık ve Uzay Sanayi Fuarı, Türkiye ve Avrupa'nın en büyük savunma, havacılık ve uzay sanayi kümelenmesi SAHA İstanbul'un organizasyonuyla İstanbul Fuar Merkezi'nde gerçekleştiriliyor.
Haluk Bayraktar, SAHA 2026 fuar alanında düzenlenen AA Teknoloji Masası'nın konuğu oldu.
Bayraktar, SAHA İstanbul'un 2015 yılında 27 üyeyle kurulduğunu hatırlatarak, bugün ortaya çıkan tablonun Türkiye'nin savunma sanayisindeki dönüşümünü net biçimde gösterdiğini şöyle anlattı:
"SAHA İstanbul'un en önemli amacı, Türkiye'de bundan 25 yıl önce başlayan savunma ve havacılık sektöründeki millileşme sürecinin, Milli Teknoloji Hamlesi vizyonuna özellikle özel sektörün katılımıyla güçlü bir ekosistem kurulması düşüncesiyle yola çıktığı bir yapı olmasıydı. 27 üyeyle kurulan bir sivil toplum kuruluşu aslında. Savunma, havacılık ve uzay konularını kapsayacak şekilde faaliyetlerine başladı ve 2015'ten bu yana Türkiye'de son 25 yıldaki savunma alanındaki ivmeyle birlikte gerçekten güçlü bir ekosistem kurulmuş oldu.
2002 yılında Türkiye'de en fazla 20 civarında savunma sanayi firması varken, bugün itibarıyla 2026'da 3 binden fazla savunmaya hizmet eden firma olduğundan artık bahsediyoruz. İhracatımız savunma alanında 250 milyon dolarken, geçtiğimiz yıl 10 milyar doları geçti, bu sene de 13 milyar dolar hedefi var. Her yıl reel anlamda yüzde 20 seviyesinde büyüyen bir sektör."
SAHA İstanbul'un yalnızca üye sayısıyla değil, oluşturduğu nitelikli ekosistemle büyüdüğünü vurgulayan Bayraktar, şöyle konuştu:
"27 üyeyle başlayan süreç bugün 1300'ü aşkın üyeye ulaştı. Burada önemli olan üye sayısı da değil aslında. Biz burada nitelikli savunma ekosistemini güçlendirecek bir yapıyı kurma hedefiyle hareket ettik. 30'u aşkın üniversite SAHA bünyesinde yer aldı. Avrupa'nın en büyük sanayi kümelenmesi haline geldi. Ve bugün SAHA 2026'da bunun sonuçlarını görüyoruz. İlk fuarımız 10 bin metrekareydi. Şu an fuar 100 bin metrekare alana yerleşik. Bu fuarda stant almak için sırada olan 200 firma vardı Türkiye'den, daha da büyük olabilirdi. Ürünlerdeki derinlik, çeşitlilik açısından Türkiye gerçekten çok farklı bir noktaya geldi."
SAHA 2026'nın özellikle büyük firmalarla KOBİ'leri aynı ekosistem içinde konumlandırmasına dikkati çeken Haluk Bayraktar, "Burada şöyle bir mantık var. Ana yüklenici firmalarla onların tedarikçi ekosistemini birbirlerine yakın konumluyoruz. Ana koridorlarımız var. Yeşil Hat boyunca ana firmalar, Turkuaz Hat boyunca onların tedarikçileri yer alıyor. Bir ziyaretçi geldiği zaman ana firmayı değil, bütün ekosistemi görmüş oluyor. Bu bizim için çok önemli." dedi.
Fuara Türkiye'nin yanı sıra uluslararası katılımcıların da büyük ilgi gösterdiğini ifade eden Bayraktar, şu değerlendirmelerde bulundu:
"SAHA 2026'ya Avrupa'dan, Amerika'dan, Asya'dan, Orta Doğu'dan, Afrika'dan çok yoğun katılım vardı. Özellikle yurt dışı heyetlerinden çok büyük övgüler aldık. Bu sefer artık çok açık bir şekilde Türkiye'nin savunma sanayisinde geldiği seviyenin farklı görüldüğünü fark ettim. Hatta şöyle deniyor, coğrafyamıza baktığınız zaman Çin'den sonra batıya doğru geldiğinizde en derinlemesine, en güçlü ekosistem artık Türkiye'de kurulmuş durumda. Bu da bizler için gurur verici.
Bu sene fuara Avrupa ve Amerika kıtasından daha yoğun bir ilgi vardı. 17 panel düzenledik, uzayla ilgili 4 panel daha yapıldı. NATO İnovasyon Fonu'nun en üst düzey yöneticileri geldi. Kanada'dan bakan yardımcısı katıldı. Avrupa’dan bakan seviyesinde katılımcılar vardı. Türkiye'nin NATO ülkeleriyle savunma alanındaki işbirliği süreçlerinin artırılması yönünde yoğun faaliyetler yürütülüyor. Özellikle Avrupa'da savunma sanayisi fonlarının kurulmaya başladığını görüyoruz. Daha önce savunma sanayisine yatırım yapmak istemeyen fonlar şimdi bu alana yöneliyor."
Fuarda oluşan ekonomik büyüklüğe de işaret eden Bayraktar, sözlerini söyle sürdürdü:
"SAHA'da ziyaretçi sayısı olarak 150 bini hedeflemiştik. Cumartesi halk günü ve son günü. Şu an itibarıyla ziyaretçi sayısı 120 bin kişiyi aşmış durumda. 196'yı aşkın imza töreni burada gerçekleşti. Geçtiğimiz SAHA fuarında toplam 6,3 milyar dolarlık sözleşmeye imza atılmıştı 2024 yılında. 6,3 milyar doların 4,2'si ihracat odaklıydı. Bu sene sahada 8 milyar dolarlık ihracat sözleşmesi imzalandı. Bu muazzam bir başarı. Özellikle burada ARCA firmasına özel yer vermek gerekiyor. 8 milyar dolarlık sözleşmenin 4,3 milyar doları ARCA firmasının imzaladığı sözleşmeler. Yine Baykar olarak da KIZILELMA'nın ilk ihracat sözleşmesini imzaladık. Bu da tarihi öneme sahip."
Fuarda sergilenen sistemlerin önemli bölümünün konsept aşamasını geçmiş, sahada kendini kanıtlamış ürünlerden oluştuğunu vurgulayan Bayraktar, "Biz SAHA olarak prototip aşamasındaki ürünlerden ziyade sahada kendini ispatlamış ürünlere önem veriyoruz. Örneğin, Baykar'da gördüğünüz platformların tamamı uçuş testlerini gerçekleştirmiş, uçan platformlar. Firmalarımızın sahaya çıkan ürünlerle burada yer almasını tercih ediyoruz."
Türkiye'nin geçmişte yaşadığı ambargoların bugün yerli çözümleri hızlandırdığını ifade eden Haluk Bayraktar, savunma sanayisinde artık refleks geliştirebilen güçlü bir altyapı oluştuğunu söyledi.
Bayraktar, Türkiye'nin eğer belli teknolojileri tedarik etmesinde engellerle karşılaşıyorsa artık bunları kendi altyapısıyla geliştirebilecek seviyeye geldiğine işaret ederek, "Biz bunu çok yaşadık. Azerbaycan Tek Vatan Harekatı sırasında kamera tedarikinde sorun yaşandı. Hemen ASELSAN'ın milli çözümü devreye girdi. O çözüm bugün dünyanın onlarca ülkesine ihraç ediliyor. Data linklerde sorun yaşıyorduk, bugün SATCOM'dan görüş hattı data linklerine kadar her şey milli olarak yapılıyor. Sıkıntı yaşandığı zaman Türkiye çok hızlı çözüm üretir hale geldi." diye konuştu.
Motor teknolojilerinde de önemli bir aşamaya gelindiğini anlatan Bayraktar, şöyle konuştu:
"Bayraktar TB-3'ün turbo dizel motoru TEİ tarafından geliştiriliyor. Bayraktar TB2'nin motorunu ilk yıllarda yurt dışından alıyorduk, şimdi o motoru yerli yapıyoruz. Seri üretim hattını kuruyoruz, yılda binlerce üreteceğiz. Motorumuzu test ettik, kalifiye ettik. Yine turbofan motorların da hem TEI bünyesinde çalışmaları sürüyor hem Baykar olarak biz kendi öz kaynaklarımızla motor geliştirme faaliyetleri yürütüyoruz. Tabii ki kat edecek yolumuz var ama biz bunu yapabileceğimizi biliyoruz. Artık o özgüvene sahibiz."
Türkiye'de savunma sanayisine yönelik toplumsal sahiplenmenin dünyada benzeri az görülen bir seviyede olduğunu söyleyen Bayraktar, TEKNOFEST'in de bu kültürü büyüttüğünü ifade etti.
Bayraktar, "Türk milleti, savunma sanayisiyle gurur duyuyor. Burada yer almaktan dolayı gurur duyuyor. Bunun herhangi bir parçasını yapmaktan dolayı da gurur duyuyor. TEKNOFEST'e 1,5 milyon öğrenci başvuruyor. Takımlar kuruyor, projeler geliştiriyor. Start-uplar ortaya çıkıyor. Bu da ekosistemi inanılmaz hızlandırıyor." dedi.
Haluk Bayraktar, fuarın en dikkati çeken başlıklarından biri olan Bayraktar KIZILELMA'ya ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu:
"Bayraktar KIZILELMA, 25 yıllık serüveninde insansız hava aracı teknolojisindeki en son nokta. Şu an için motoru dışında uçağın tüm sistemleri milli olarak geliştirildi. Aviyonik sistemleri, haberleşme teknolojileri, yakıt sistemleri, iniş sistemleri, yapısal bileşenleri, fren balatasına kadar milli bir sistemden bahsediyoruz. İlk uçuşunu 2022 aralık ayında yaptı ve o günden bu yana sürekli uçuş testleri gerçekleştiriliyor. Şu anda seri imalata başladık. Bu sene içerisinde ilk seri teslimatları gerçekleştirmeyi hedefliyoruz.
ASELSAN tarafından geliştirilen AESA radarı ve TÜBİTAK SAGE tarafından geliştirilen hava-hava füzeleriyle birlikte dünyada ilk kez bir insansız savaş uçağından hava-hava hedefi vuruldu. Bunu başaran ilk sistem KIZILELMA oldu. Şu an kendi sınıfında insansız savaş uçakları teknolojisinde en ileri seviyedeki platform KIZILELMA."
KIZILELMA'nın Endonezya ile imzalanan ilk ihracat sözleşmesine ilişkin de bilgi veren Bayraktar, şöyle konuştu:
“Biz aslında Bayraktar KIZILELMA'yı çok fazla pazarlamıyoruz. Önceliğimiz ülkemizin ihtiyaçlarıydı ama Endonezya başta olmak üzere çok yoğun talep vardı. Endonezya, yaklaşık 1 yıldır bu sözleşmeyi imzalamak istiyordu. Biz biraz daha ürün tüm test aşamalarından geçsin, ilk teslimatlar ülkemizde yapılsın diye bekletiyorduk. Şimdi ilk 12 adetlik Bayraktar KIZILELMA ihracat sözleşmesini imzaladık. İlk teslimatların 2028 yılında başlamasını hedefliyoruz.”
Kaynak: AA