Türkiye'de 15 Ağustos 2027'den itibaren araç muayene hizmetlerini 20 yıl süreyle yürütecek olan Turka'nın "Örnek Araç Muayene Merkezi Tanıtım Programı" İstanbul Arnavutköy'de düzenlendi.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, burada yaptığı konuşmada, bir ülkenin ulaşım ağının gelişmişliğinin o ülkenin geleceğe duyduğu güvenin en somut göstergelerinden biri olduğunu belirterek, "Bu güven, ancak teknolojiyi, bilgiyi ve insan hayatına verilen değeri aynı çatı altında buluşturduğumuzda gerçek anlamına kavuşmuş olur." diye konuştu.
Tanıtımı yapılan merkezin yalnızca bir muayene istasyonu değil, adeta bir laboratuvar olarak ülkenin 81 iline yayılacak bir dönüşümün öncü merkezi olduğunu söyleyen Uraloğlu, "Türkiye’de araç muayenesini artık sadece bir kontrol işlemi olmaktan çıkarıp teknolojinin, güvenliğin, vatandaş memnuniyetinin ve çevre duyarlılığının bir araya geldiği yeni bir sisteme dönüştürüyoruz." ifadelerini kullandı.
Uraloğlu, birkaç hafta önce Turka ile 2027–2047 döneminde Türkiye genelinde yürütülecek araç muayene hizmetlerine ilişkin imtiyaz sözleşmesini imzalayarak, 15 Ağustos 2027'den itibaren bu alandaki 20 yıllık yeni dönemin temelini attıklarını anımsatarak, şunları kaydetti:
"Bugün ise bu vizyonun ilk somut adımını, Yeni Nesil Araç Muayene İstasyonu'nu tanıtıyoruz. 15 Ağustos 2027'ye kadar bu örnek istasyonda yeni teknolojiler, yazılımlar ve ekipmanlar gerçek araçlar üzerinde denenecek, ekipman karşılaştırmaları ve yazılım güncellemeleri yapılacak, operasyonel süreçler tek tek doğrulanacak ve burada elde edilecek deneyimlerin sonuçları ülkemizin dört bir yanında, 81 ilimizde hizmet verecek araç muayene merkezlerine aktarılacak."
Türkiye'de araçların muayenesinin 1953 tarihli Karayolları Trafik Kanunu uyarınca 1985'e kadar Karayolları Genel Müdürlüğü, Emniyet Genel Müdürlüğü ile Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu temsilcilerinden oluşan komisyon tarafından yapıldığını hatırlatan Uraloğlu, 1985'ten itibaren ise araçların teknik denetimlerinin Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmeye başlandığını söyledi.
Bakan Uraloğlu, o dönemlerde imkanların sınırlı olduğunu ve muayene hizmetlerinin olması gereken düzeyde olmadığını belirterek, "Ama Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde her alanda olduğu gibi araç muayene hizmetlerinde de vizyoner bir dönüşüm yaşadık. 2004'te başlatılan çalışmalarla devletimizin imkanlarıyla özel sektörün dinamizmini buluşturarak vatandaş odaklı, modern ve etkin bir hizmet modeli hayata geçirdik. 15 Ağustos 2007'de imzalanan imtiyaz sözleşmeleriyle ilk özel sektör eliyle işletilen araç muayene istasyonunu da Elazığ ilimizde gururla faaliyete geçirmiştik." diye konuştu.
O günden bu yana geride bırakılan 19 yıllık süre zarfında, Bakanlığın titiz denetimi ve gözetimi altında insan hayatına verilen değerin bir yansıması olarak uluslararası standartlarda, Avrupa ve dünya normlarında kusursuz bir hizmet yürüttüklerini söyleyen Uraloğlu, bu sürede tekrarlarla birlikte 213 milyonun üzerinde araç muayenesi gerçekleştirdiklerinin bilgisini verdi.
Uraloğlu, örnek merkezin yalnızca bir test alanı olmayacağını aynı zamanda eğitim ve AR-GE çalışmalarına da ev sahipliği yapacağını belirterek, "Türkiye'nin farklı bölgelerindeki araç muayene merkezlerinde görev yapacak çalışanlar, teorik eğitimlerinin ardından burada gerçek araçlar üzerinde uygulamalı eğitim de alacak." diye konuştu.
Yeni araç muayene istasyonlarında yapay zeka destekli görüntü işleme sistemlerinden yüksek çözünürlüklü kameralara, lazer ölçüm teknolojilerinden gelişmiş sensörlere ve robotik sistemlere kadar en ileri teknolojilerden yararlanılacağını aktaran Uraloğlu, bir anlamda aracın MR'ının, tomografisinin çekileceğini söyledi.
Uraloğlu, insan gözünün fark etmekte zorlanabileceği kusurları dahi teknolojinin imkanlarıyla tespit ederek aracın teknik durumunu çok daha ayrıntılı biçimde ortaya koyacaklarını kaydederek, şu ifadeleri kullandı:
"Böylece muayeneyi yalnızca 'geçti-kaldı' anlayışından çıkarıp, aracın teknik sağlık taramasının yapıldığı kapsamlı bir güvenlik kontrolüne dönüştüreceğiz. Bilişim teknolojilerinin en ileri seviyede kullanılacağı istasyonlarımızda yapay zeka, teknisyenlerimizin tecrübesini destekleyecek ve işlerini kolaylaştıracak. Yapay zeka hiçbir zaman insanın yerine geçen bir unsur olmayacak ama teknik personelimizin kararlarını objektif verilerle güçlendiren, hata riskini azaltan ve denetim kapasitemizi artıran önemli bir asistan, yardımcı olacak.
Böylece insan kaynaklı hata ihtimalini azaltacak, muayene süreçlerinde standardizasyonu güçlendirecek ve ülkemizin her noktasında aynı yüksek muayene standardının uygulanmasına katkı sağlayacağız. Yeni nesil araç muayene dönemi için yaklaşık 3 milyar dolarlık bir yatırım programını hayata geçirmeyi planladık. Planlamalarımız doğrultusunda 249'u sabit, 103'ü mobil olmak üzere 352 araç muayene merkezimiz ve yaklaşık 900 muayene hattımızla vatandaşımıza hizmet sunacağız."
Binek ve ticari araçlara yönelik sabit hatların yanı sıra motosiklet muayene merkezlerimiz ve traktör gibi tarım araçlarımıza yönelik mobil muayene hizmetlerinin de sistemin bir parçasını teşkil edeceğini söyleyen Uraloğlu, araç sahiplerinin modern ve konforlu bekleme salonlarında araçlarının muayenesini salondaki dijital ekranlardan ve kamera sistemlerinden takip edebileceğini anlattı.
Bakan Uraloğlu, vatandaşların muayene sonuçlarına şu anda olduğu gibi e-Devlet üzerinden dijital ortamda da ulaşabileceğini ve varsa kusurlarını çok daha ayrıntılı raporlarla açık bir şekilde anlık olarak inceleyebileceğini belirterek, yeni dönemde vatandaşlardan kredi kartıyla yapılan ödemelerde herhangi bir komisyon alınmayacağının da altını çizdi.
Bekleme alanlarında konforlu oturma alanları, dijital bilgilendirme ekranları ve erişilebilirlik uygulamalarıyla vatandaşların konforunu ön planda tutacaklarını söyleyen Uraloğlu, "Vatandaşlarımız araçların muayene sürecini canlı olarak da takip edebilecek ve araçların teknik durumu hakkında çok daha kapsamlı bilgiye erişecekler. Yeni teknolojiler ve operasyonel planlamayla merkezlerimizdeki kapasiteyi daha verimli kullanacak, süreç akışını hızlandıracak ve bekleme sürelerini azami ölçüde azaltacağız." diye konuştu.
Uraloğlu, yeni istasyonları aynı zamanda çevreci istasyonlar olarak da planladıklarını belirterek, enerji verimliliği, karbon emisyonlarının azaltılması, dijitalleşme ve yeşil lojistik yaklaşımın yeni sistemin önemli unsurları olacağını söyledi.
Burada oluşacak büyük veri altyapısını, araç güvenliğinin geliştirilmesi, arıza ve kusurların analiz edilmesi, akademik araştırmaların desteklenmesi ve geleceğin ulaştırma politikalarının oluşturulması için de kullanmak istediklerini kaydeden Uraloğlu, sözlerini şöyle tamamladı:
"213 milyon aracın muayenesini yaptık, bugün 35 milyona varan aracımız var. Burada hangi markalarda hangi arızaların daha çok öne çıktığını da bu verilerle sahip olacağız, onu da sektörle paylaşacağız. Hedefimiz vatandaşımızın daha az beklediği, işlemlerini daha hızlı gerçekleştirdiği, insan kaynaklı hata riskinin azaldığı, her işlemin kayıt altına alındığı ve denetlenebildiği şeffaf, güvenilir ve modern bir araç muayene sistemi kurmak.
Bu dönüşümün nihai amacı ise çok daha büyük; daha güvenli araçlar, daha güvenli yollar, daha az kaza, daha düşük çevresel etki ve vatandaşımızın cebini koruyan bir hizmet anlayışı ve çok daha kaliteli bir kamu hizmeti. Özetle biz, Türkiye'de araç muayenesini sadece yenilemiyoruz geleceğin araç muayene sistemini kuruyoruz."
Bakan Uraloğlu'nun konuşmasının ardından merkezde örnek bir araç muayene işlemi de yapıldı.
Uraloğlu, araç muayene işlemleri sırasında yetkililerden bilgi aldı.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu'nun katılımıyla gerçekleştirilen programda, Arnavutköy'deki 2 bin 500 metrekare kapalı alanda açılan 5 kanallı merkezdeki yeni nesil araç muayene sistemi, gerçek araçlar üzerinde uygulamalı gösterildi.
Katılımcılar, yapay zeka destekli görüntüleme, dijital ölçüm, araç altı ve karoseri tarama, lastik kontrolü, fren ve süspansiyon testleri ile robotik sistemleri yerinde inceleme imkanı buldu.
Yeni sistemle randevudan muayenenin tamamlanmasına kadar geçen süre kısaltılırken, bekleme sürelerinin azaltılması ve 81 ilde aynı standartta hizmet sunulması hedefleniyor.
Araç sahipleri muayene sürecini dijital olarak takip edebilecek, araçlarının hangi aşamada olduğunu anlık görebilecek ve sonuçlarına dijital ortamda ulaşabilecek.
Ağır ve binek tüm araç türlerine hizmet verebilecek şekilde tasarlanan merkez, Turka'nın 81 ilde kuracağı araç muayene merkezleri için teknoloji, ekipman, operasyon modeli ve araç sahibi deneyiminin geliştirilmesinde kullanılacak.
Turka Yönetim Kurulu Başkanı Halis Ezer'in ev sahipliğinde gerçekleştirilen tanıtım toplantısına, Bakan Uraloğlu, Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürü Çağlar Tabak, Özelleştirme İdaresi Başkanı Bekir Emre Haykır, Turka'nın uluslararası ortakları, iş ortakları, çalışanları ve basın mensupları katıldı.
Muayenenin her aşamasında yapay zeka desteğiyle elde edilen veriler, görsel kanıtlarıyla dijital rapora aktarılarak ana araç muayene sistemlerine anlık gönderiliyor, teknisyenin yaptığı kontrol de görüntü ve veriyle desteklenerek takip ediliyor.
Yeni araç muayene sisteminin teknoloji, ekipman ve operasyon süreçleri, gerçek çalışma koşullarında bu merkezde test edilecek.
Yeni teknolojiler, yazılımlar ve ekipmanlar gerçek araçlar üzerinde denenecek, ekipman karşılaştırmaları ve yazılım güncellemeleri yapılacak, operasyonel süreçler doğrulanacak. Burada elde edilen deneyim ve sonuçlar, 81 ilde hizmet verecek araç muayene merkezlerine aktarılacak.
Tanıtılan merkez, aynı zamanda eğitim ve AR-GE çalışmalarına da ev sahipliği yapacak. Türkiye'nin farklı bölgelerindeki araç muayene merkezlerinde görev yapacak çalışanlar, teorik eğitimlerinin ardından gerçek araçlar üzerinde uygulamalı eğitim alacak. Kamu kurumları ve ilgili denetim otoriteleri de merkezi ziyaret ederek yeni sistemi yerinde inceleyebilecek.
Turka, yeni nesil araç muayene sisteminde teknolojiyi muayene sürecinin merkezine yerleştirecek. Yapay zeka destekli görüntü işleme sistemleri, çok noktalı yüksek çözünürlüklü kamera altyapıları, lazer tabanlı ölçüm ve tarama sistemleri, sensör teknolojileri, gerçek zamanlı veri analitiği ve otomasyon altyapıları, yeni sistemin temel unsurları arasında yer alacak.
Yeni teknolojilerle otomatik kusur tespit oranının artırılması, teknisyen değerlendirmelerinin objektif verilerle desteklenmesi ve muayene sonuçlarında standardizasyonun güçlendirilmesi hedefleniyor. Yapay zeka ve görüntü işleme teknolojileri, plaka ve araç tipi tanımadan araç karoseri ve altındaki kusurların belirlenmesine, lastik kontrollerinden araç boyutlarının ölçülmesine kadar farklı aşamalarda kullanılacak.
Turka Yönetim Kurulu Başkanı Halis Ezer, tanıtım etkinliğinde yaptığı konuşmada, yeni dönemin büyük bir dönüşüm programı olduğunu söyledi.
Ezer, araç muayene sisteminin yeni dönemi için hazırlıklarını sürdürdüklerini belirterek, gelecek 20 yılda 81 ilde milyonlarca araca hizmet verecek trafik güvenliğinin önemli parçası olan büyük bir hizmet altyapısının sorumluluğunu üstleneceklerini aktardı.
Yaklaşık 3 milyar dolarlık yatırım programlarını bu sorumlulukla planladıklarını belirten Ezer, teknolojiyi, çalışanlarını, fiziki altyapıyı ve araç sahibi deneyimini birlikte ele alan yeni bir sistem kurduklarına dikkati çekti.
Ezer, bugün tanıtılan merkezin 15 Ağustos 2027'de devreye alacakları sistemin gerçek çalışma koşullarında hazırlanmasını sağlayacağını vurgulayarak, şöyle devam etti:
“Burada test edeceğimiz teknolojileri, geliştireceğimiz süreçleri ve oluşturacağımız standartları 81 ildeki araç muayene merkezlerimize taşıyacağız. Hedefimiz, hizmeti devraldığımız ilk günden itibaren kesintisiz, güvenilir, yüksek standartlarda ve güçlü bir teknoloji altyapısıyla araç muayene hizmeti sunmak.”
Turka Yönetim Kurulu Üyesi Serhan Salman da yaptığı değerlendirmede, Türkiye'de 2007'de 10 milyon araç olduğunu, şimdi ise 35 milyona yakın aracın bulunduğunu ve yıllık 16 milyon aracın da muayene olduğunu söyledi.
Salman, 20 yıllık süreçte Türkiye'nin hem araç parkının büyümesi hem de diğer projeksiyonlara bakarak ona göre planladıklarını dile getirerek, konuşmasını şöyle sürdürdü:
“Önümüzdeki 20 senede gelebilecek bütün teknolojik değişiklikleri dikkate de alarak istasyonlarımızı, modellerimizi buna göre kurduk. 249 tane istasyon ve 100'ün üzerinde de mobil istasyon grubuyla hizmete gireceğiz. 900 kanalda aşağı yukarı hizmet vermeye başlayacağız. Ondan sonraki dönemde 5'er yıllık aralarla ihtiyaca binaen kanal sayılarımızı, istasyon sayılarımızı artırma durumumuz da olacak. Tamamen vatandaşımızın hangi konularda rahatlayacağını, memnuniyeti nerelerde olacağını öngörerek bunu yapacağız.”
Sürecin 1,5 yıl önce başladığını aktaran Salman, bu süre zarfında dünyanın farklı bölgelerine gittiklerini, bütün fuarlara katıldıklarını anlattı.
Salman, "Dünyada mevcut olan son teknolojilerini hem üzerlerinde taşıyor olacak hem de Türk insanının ihtiyaçlarına binaen de oraya göre optimize edilmiş olacak istasyonlarımız. Bunun içerisinde yapay zeka destekli sistemlerden, robotik teknolojilerden, üç boyutlu görüntüleme sistemlerinden ve ayrıca data, veri analitiği kullanımından bulut sistemlerine kadar her şeyi Turka, vatandaşımızın hizmetine sunmayı planlıyor." ifadelerini kullandı.
Salman, vatandaşların randevu alımından rapor sürecine kadar tüm aşamaları mobil uygulamadan ve merkezlerdeki dijital ekranlardan takip edebileceğinin bilgisini paylaştı.
İstasyonların afet ve acil durumlarda çok amaçlı kullanıma uygun planlandığına dikkati çeken Salman, konuşmasını şöyle sürdürdü:
“İstasyonlarımızın tek özelliği araç muayenesi olmayacak. Bu istasyonların tasarımları ve bulundukları lokasyonlar ve imkanları da dikkate alındığı zaman vatandaşımıza başka konularda hizmet verebiliyor da olacak. Buralar toplanma alanları olarak ileriki dönemlerde ihtiyaç halinde kullanılabilir, sahra hastanesi olarak altyapısı hazır olacak. Ayrıca Tarım ve Orman Bakanlığımız ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığıyla beraber yaptığımız çalışmalar var. O alanlarda itfaiyenin görevini almak değil ama ilk destek olabilmek, hızlı bir yardımda bulunabilmek adına da görev üstlenmek istiyoruz.”
Salman, tesislerde çevre dostu uygulamaların hayata geçirileceğini aktararak, istasyonların yenilenebilir enerjilerle, kendi kendine yeten sistemlerle çalışmasını planladıklarını kaydetti.
Sıfır atık prensibiyle hareket ederek kağıtsız ortamları geliştireceklerini dile getiren Salman, sözlerini şöyle tamamladı:
"Önümüzdeki dönemde elektrikli araçların piyasaya girmesiyle beraber bunlara yönelik de denetimlere hazır olmamız gerekiyor. Zaten birçok ortak nokta var, gerek far sistemleri olsun, gerek fren sistemleri olsun, genel karoserleri olsun bunlar standart, bütün araçlarda benzer şekilde yapılıyor ama yeni nesillerde ne gelecek? Piller gelecek örneğin. Bu pil sağlığı önemli bir yer teşkil ediyor. Buna ilişkin dünyada henüz yeterli bir noktaya gelinmiş olmasa da bununla ilgili bütün yeterlilikler sağlandığı an itibarıyla Turka istasyonları da bu hizmetleri trafik güvenliği açısından vatandaşlarımıza sunuyor olacak."
Kaynak: AA
dikGAZETE.com