Çanakkale
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Harun Baytekin, sürülmüş, anızı toprağa karıştırılmış alanlarda yangının yavaşladığını hatta tarlaya girmediğini tespit ettiklerini belirterek, "Kırsalda kuru ziraat yapan çiftçilerimizin buğdayı, arpayı ve diğer kışlık ürünleri kaldırdıktan sonra mutlaka patlatma çekmek veya ikili, tekli pulluklarla sürmek suretiyle anızı toprağa karıştırmaları gerekir." dedi.
???? Çanakkale'de merkeze bağlı Sarıcaeli köyünde 8 Ağustos'ta meydana gelen ve rüzgarın etkisiyle hızla ilerleyen yangından, ÇOMÜ Terzioğlu Yerleşkesi'ndeki ormanlık alanlar etkilenirken, alevler aynı bölgede ziraat fakültesinin kullanımında olan tarım arazisini ise teğet geçti.
ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Harun Baytekin, eğitim amaçlı kullandıkları 110 dekar büyüklüğündeki tarım arazisinin, orman yangınından hasar almadan nasıl kurtulduğunu, anlattı.
Kuru tarım yaptıkları üniversite arazisinde buğday ve arpayı kaldırdıktan sonra patlatma çekmek suretiyle anızı toprağa karıştırdıklarını belirten Baytekin, şu bilgileri aktardı:
"Anızı toprağa karıştırılmış alanlarda yangının yavaşladığını, durduğunu, hatta tarlaya girmediğini tespit ettik. Kırsalda kuru ziraat yapan çiftçilerimizin buğdayı, arpayı ve diğer kışlık ürünleri kaldırdıktan sonra mutlaka patlatma çekmek veya ikili, tekli pulluklarla sürmek suretiyle anızı toprağa karıştırmaları gerekir. Eskiden bunu yapıyorlardı. 'Kurutma çıkartmak' diyorduk buna. Bu, hem topraktaki zararlı patojenlerin ölmesine neden oluyor aynı zamanda toprağı havalandırıyor, organik materyalin toprağa karıştırılmasına vesile oluyor. Bir sonraki yıl veya üretim sezonunda daha iyi bir tohum yatağı şansı buluyoruz. Bu meyanda köylülerimizden ricamız hem yangının kolay çıkmasını önlemek, eğer yangın çıkmışsa yangını yavaşlatmak veya durdurmak anlamında mutlaka anızı toprağa karıştırsınlar."
Prof. Dr. Baytekin, yüzde 52'si orman ve fundalıklarla kaplı Çanakkale'nin, kırsaldaki nüfus oranı en yüksek illerden biri olduğunu, köylülerin kuru ziraat sistemiyle geçimlerini temin ettiğini ve ağırlıklı olarak buğday, arpa gibi hububat türünde ürünler yetiştirdiklerini belirtti.
Çanakkale'de meydana gelen son yangınlarda dikkati çeken en önemli unsurlardan birinin, anızla başlayan yangınlar olduğunu ifade eden Baytekin, anız yakmanın hem para hem de hapis cezası olduğunu hatırlatarak, "Köylülerimiz artık anız yakmıyor, imtina ediyor. Anız yakma bir önceki sezondan kalma tohumların temizlenmesi, yabancı otlarla mücadele, eğer ikinci ürün ekecekse, sulama imkanı varsa daha kolay toprak hazırlığı anlamında anız yakmaya başvuruluyordu ama bunları yapmıyor artık çiftçimiz. Çeltik yetiştirilen alanlarda devamlılık var." dedi.
Baytekin, yakmak yerine anızın toprağa karıştırılması veya toprağın etrafında 20-30 metre eninde şeritler oluşturulması gerektiğini belirterek, "Neticede kuru toprağı işlemek, çiftçiye maliyet açısından epey yük getirir, çünkü bir ekimi olmayacak ama nasıl olsa toprağı sürecek sonbaharda. Yazın sürdüğü araziyi, ilk yağmurlarla birlikte toprak işleme aletleriyle sürebilir, ekim yapabilir. Bu ilave bir masraf değil kaldı ki ormanlarımızı koruyoruz." değerlendirmesinde bulundu.
Çanakkale'de Dardanos'ta başlayan, Karanlık Liman'a doğru giden ve Halileli köyüne doğru ilerleyen yangında köylülerin traktörlerle şerit oluşturmak suretiyle yangının önünü kestiğini aktaran Baytekin, "Yangın enerjisi çok yüksek olduğunda 100-150 metrelik mesafeyi rahatlıkla aşabiliyor. Orada hava ve kara araçları yetersiz kalabiliyor. Teknolojiniz ne olursa olsun önlemekte güçlük çekiyorsunuz ki o günlerde rüzgarın saatteki ortalama hızı 50-60 kilometre civarındaydı, arada bir 70-80 kilometreye ulaşan, savuran, girdap oluşturan hareketleri de vardı. O nedenle yangını söndürmede güçlük çektik. Can kaybımız olmadı ancak doğada yaşam alanı bulmuş çok sayıda canlı türümüzü yitirdik. Karacalarımız, sürüngenlerimiz, kuşlarımız vardı." diye konuştu.
Kaynak: AA
dikGAZETE.com