Diyarbakır
Dicle Nehri kenarındaki kumlu topraklarda güvercin gübresi kullanılarak üretilen Diyarbakır karpuzunun düzenlenen etkinliklerle tanıtımı yapılıyor.
Çiftçilerin büyük emekle ürettiği karpuzlar hasadın ardından merkez Yenişehir ilçesindeki Et ve Süt Kurumuna getirildi.
Burada yetkililerce tartılan karpuzlar, daha sonra soğuk hava deposunda muhafaza altına alındı.
Bu yıl teslim alınan 25 kilogram ve üzeri 64 karpuz, 28 Eylül'de Tarım ve Orman İl Müdürlüğü bahçesinde düzenlenecek etkinlikte yarışacak.
"1000 yıldır tohumu kullanılan bir çeşit"
Tarım ve Orman İl Müdürü Mustafa Ertan Atalar, Diyarbakır'ın ticari karpuz üretiminde Türkiye'de sayılı illerden olduğunu söyledi.
Tescilli Diyarbakır karpuzunun yerli tohum kullanılarak geleneksel metotlarla yetiştirilen "sürme", "pembe", "ferik", "beyaz kış" ve "kara kış" çeşitlerinin bulunduğunu ifade eden Atalar, bu çeşitlerin genetik yapıları ve yetiştirme yöntemlerine göre ağırlıklarının 50 kilogramı geçebildiğini ifade etti.
Diyarbakır karpuzunun özel bir bakımla Dicle Nehri kenarında su seviyesindeki kumlu topraklarda güvercin gübresi kullanılarak yetiştirildiğini anlatan Atalar, şunları kaydetti:
"Bu usulle çok fazla yetiştiren kalmadı. Fakat geleneksel usullere bağlı olarak yine aynı bölgelerde, Dicle Nehri kenarındaki topraklarda özel bir bakımla Diyarbakır karpuzu, özellikle 'sürme' çeşidi yetiştiriliyor.
Bu üretimi yapan 10-12 üreticimiz kaldı. Ticari olarak hak ettiği değeri bulamadığı için yetiştiriciler de geleneksel karpuz yönteminden ticari karpuza döndüler. (Sürme çeşidi) Çok kıymetli bir çeşit.
Diyarbakır salnamelerinde ismi geçen yaklaşık 1000 yıldır tohumu kullanılan bir çeşit. Dolayısıyla çok önemli bir değer olması nedeniyle biz de bunun yaşatılması için elimizden gelen gayreti göstermekteyiz."
Bu yıl kayıt altına alınan karpuzlara bakıldığında geçen yıla göre ağırlığının arttığını gördüklerini dile getiren Atalar, karpuzların, farklı dönemlerde yetiştiği için üç ayrı döneme göre tartılarak komisyon tarafından soğuk hava depolarına alındığını aktardı.
"Kontrolümüz altında sezonu tamamlıyorlar"
Atalar, karpuzların yarışma gününe kadar burada muhafaza edileceğini belirterek, "Bu yıl 25 kilogram ve üzerindeki karpuzları depoya aldık. Yaklaşık 64 karpuzumuz şu an depoda yarış gününü beklemektedir." dedi.
Atalar, Diyarbakır karpuzu yetiştiren çiftçilere destek sunduklarını anlatarak, fide dikiminden itibaren kontrollere başladıklarını aktardı.
Gerekli ilaç ve gübre desteklerini sağladıklarını, teknik bilgi ve altyapı konusunda üreticiye yardımcı olduklarını belirten Atalar, "Devamlı kontrolümüz altında sezonu tamamlıyorlar. Yarışmalarda vereceğimiz ödüllerle de üreticileri desteklemek suretiyle bu geleneksel yetiştiriciliği yapmalarını sağlıyoruz." ifadesini kullandı.
Atalar, 28 Eylül'de saat 16.00'da Tarım ve Orman İl Müdürlüğü bahçesinde gerçekleştirecekleri etkinliğe herkesi davet ettiklerini söyledi.
"Bu yıl verim de iyi"
Bismil ilçesinin kırsal Sinan Mahallesi'nde ailesiyle karpuz üretimi yapan Mehmet Atlı, ilkbaharda karpuz fidelerini toprakla buluşturduklarını belirtti.
Atlı, şöyle dedi:
"Bir insanın evladına baktığı gibi biz de karpuzla o şekilde ilgileniyoruz. Yaklaşık 4 aydan fazla uğraştık. Bu yıl verim de iyiydi. Geçen yıla oranla karpuz daha büyük oldu. Ticari bir getirisi olmadığından bu karpuz çeşidini birkaç aile dışında yetiştiren kimse kalmadı."
Üretimin devam etmesi için karpuz üreticilerine verilen desteğin devam etmesini istediklerini dile getiren Atlı, geçen yıl kuraklıktan dolayı verim alamadığını, bu nedenle de yarışmaya karpuz sunamadığını kaydetti.
Atlı, bu yıl hasat ettiği en iri karpuzu yetkililere teslim ettiğini, temennisinin yarışmada birinci olmak olduğunu söyledi.
"Bir çocuk gibi bakımını yaptım"
Aynı mahallede karpuz üreten Atlı'nın annesi İkram Atlı, Kürtçe, toprakla buluşturduğu karpuz fidelerini belli bir büyüklüğe ulaşana kadar taşıma suyla suladığını belirtti.
Seçtikleri karpuzun iyi beslenebilmesi için aynı köke bağlı diğer karpuzları koparıp attıklarını anlatan Atlı, şunları söyledi:
"Tarlada bir tane yabancı otun yetişmesine izin vermedim. Süt çağındaki bir çocuk gibi bakımını yaptım. Umudum bu yarışmada birinci olmaktır. Karpuz üretiminin sürmesi için devletin desteğini bekliyoruz."