Adana'da depremde 10 kişinin öldüğü Belük Apartmanı ruhsatsız inşa edilmiş

Adana 10. Ağır Ceza Mahkemesince, apartmanın inşaat mühendisi Abdullah Y. ile geçmişte Seyhan Belediyesinde görev yapmış imar müdürü Alim E, müdür yardımcısı Sitare K, iskan komisyonu üyesi Can M. E, büro personeli Abdullah S, mimar Fatoş S, inşaat mühendisi Füsun G. ve elektrik mühendisi Halil Y'nin tutuksuz yargılandığı dava dosyasına, Konya Teknik Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü'nden 6 akademisyenin hazırladığı 68 sayfalık yeni bilirkişi raporu eklendi.

Raporda, binaya ait mimari ve statik projeler ile temel zemin etüt ve statik hesap raporlarının dosyada mevcut olduğu belirtildi.

Binanın kat sayısı açısından projesiyle uyumlu olduğu bilgisi verilen raporda, proje ve haritalama uygulaması Google Earth'ten elde edilen görüntülerin birlikte incelenmesi sonucu bazı kolonların lokasyon ve boyut açısından uyumsuz olduğunun tespit edildiği anlatıldı.

Raporda, Belük Apartmanı A Blok'un 1975 deprem yönetmeliği kapsamına girdiği ifade edilerek, şu değerlendirme yapıldı:

"Yapı sahibi Süleyman Belük'ün Seyhan Belediyesine yapı kullanma izni (iskan) düzenlenmesi talebiyle başvuruda bulunduğu, belediyenin bu dilekçeye 2 yıl sonra verdiği cevapta 'Söz konusu parsel üzerindeki binanızla ilgili işlemlerde eksiklikler görülmüştür' ifadesine yer verilerek başvurunun mevcut haliyle işlem görmeyeceği bildirilmiş ancak yazı ekinde eksikliklerin nitelik ve kapsamına ilişkin ayrıntılı bir teknik açıklamaya yer verilmemiştir."

Binanın ruhsatsız inşa edildiği kaydedilen raporda, şunlar aktarıldı

"Belük Apartmanı A Blok için düzenlenen yapı kullanma belgesinde inşaatın bitim tarihinin 8 Aralık 1999 olarak belirtildiği, bu tarih dikkate alındığında yapının ruhsat geçerlilik süresi olan 25 Aralık 1992-25 Aralık 1997 döneminde inşaatın tamamlanamadığı, dolayısıyla 25 Aralık 1997 sonrasında yapının ruhsatsız konuma düştüğü anlaşılmaktadır. Bu durumda, 25 Aralık 1997-8 Aralık 1999 arasında yapının yeniden ruhsatlandırılması gerekirken söz konusu işlem yapılmadan inşa faaliyetinin devam ettiği ve bu süre zarfında yapının ruhsatsız olarak inşa edildiği değerlendirilmektedir. Belük Apartmanı A Blok bakımından bu dönem için geçerli bir ruhsatın bulunmadığı tespit edilmiştir."

Raporda, yapı kullanım iznine ilişkin de "Geçerli ruhsatı bulunmayan bina için yapı kullanma izni başvurusu yapılması yerine ilgili belediye tarafından 'kaçak yapı işlemi' tesis edilmesi gerekmektedir. Yapıya kullanım izni verilebilmesi için ise yapının statik ve deprem güvenliği bakımından yeniden değerlendirilmesi, gerekli görülmesi halinde güçlendirme projelerinin hazırlanması ve bu projelere dayanılarak yeniden ruhsat alınması zorunlu iken dosya kapsamında böyle bir ruhsat bulunmamaktadır. Dolayısıyla ilgili belediye tarafından bu işlemler yapılmadan yapı kullanım izninin düzenlendiği kanısı oluşmaktadır." tespitlerine yer verildi.

Binaya ilişkin analizler sonucunda normal katlardaki bazı kirişlerde mesnet donatısı yetersizlikleri olduğunun belirlendiği anlatılan raporda, "Deprem sırasındaki göçmenin nedenleri olarak yapının mimarisinden kaynaklanan olumsuzluklar, eleman detaylarında deprem yönetmeliğinde belirtilen önemli hususlara uyulmaması, yapıdaki betonun yeterli mekanik özelliklere sahip olmaması, imalat ve projelerdeki uyumsuzlukların denetim aşamasında tespit edilememiş olması sıralanabilir." denildi.

Bilirkişi raporunda, yapım sorumlusu müteahhit, mimari fenni mesul, statik fenni mesul, belediye yapı kontrol birimi ve belediyenin proje kontrol birimindeki sorumlu kişiler "asli kusurlu", mimari proje müellefi ve statik proje müellifi ise "tali kusurlu" gösterildi.

Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023'teki depremlerde 14 katlı Belük Apartmanı A Blok'un yıkılması sonucu 10 kişi ölümüne ilişkin inşaat mühendisi Abdullah Y. ve dönemin 7 kamu görevlisi hakkında "bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümüne neden olma" suçundan 7 yıl 6 aydan 22 yıl 6'şar aya kadar hapis talebiyle dava açılmıştı.

Kaynak: AA